نقش ژئوپولیتیک جمهوری اسلامی ایران در امنیت انرژی جهانی بر اساس مدل مدیریت استراتژیک «swot»

مجید توسلی، مجتبی ابویی مهریزی

چکیده

یکی از مباحث راهبردی در سیاست جهانی است که همه کشورها « امنیت انرژی »به آن توجه ویژه ای دارند. جمهوری اسلامی ایران در کانون منطق های با عنوانقرار گرفته که در تولید و انتقال نفت و گاز جهان نقشی « بیضی استراتژیک انرژی »حیاتی دارد؛ به گونه ای که از نظر کارکرد به سان قلب جهان عمل می کند و بههمین اعتبار، دارای نقش ژئوپولیتیکی است.این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل نقش ژئوپولیتیک جمهوری اسلامیایران در امنیت انرژی جهانی جهت استفاده بهترو بهینه از این موقعیت ، شناختتهدیدها و استفاده حداکثری از فرصت های ژئوپولیتکی می باشد. چارچوب نظری این پژوهش بر اساس نظریه بیضی استراتژیک انرژی جفری کمپ، می١ مورد بررسی و تحلیل قرار «swot» باشد که در قالب مدل مدیریت استراتژیکگرفته است.بر اساس یافته های این پژوهش افزایش تقاضای منابع انرژی درکشورهای صنعتی جهان مانند ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا با تقاضای روبه افزایش کشورهای شرق و جنوب آسیا مانند هند و چین باعث شده این بیضیانرژی استراتژیک با مرکزیت جمهوری اسلامی ایران نقشی فعال تری را درسیاست های جهانی بازی کند . با توجه به نیازهای نفتی اکثر قدرت های بزرگ ،ایالات متحده آمریکا سعی می کند ، از منابع انرژی به عنوان یک اسلحه برای ادارهامور جهانی و تحقق بخشیدن به نظام هژمونی گرایانه اش استفاده کند . در شرایطکنونی آنچه بازار جهانی انرژی نیاز دارد، نظامی فراگیر مبتنی بر نگرش امنیتبین المللی و بازی برد- برد به امنیت انرژی است ، که نفع و سهم متناسب تمامیبازیگران بازار جهانی انرژی را شامل شود .پس امنیت انرژی جهانی مستلزم ایجادمی باشد. نظری این پژوهش بر اساس نظریه بیضی استراتژیک انرژی جفری کمپ، می١ مورد بررسی و تحلیل قرار «swot» باشد که در قالب مدل مدیریت استراتژیکگرفته است.بر اساس یافته های این پژوهش افزایش تقاضای منابع انرژی درکشورهای صنعتی جهان مانند ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا با تقاضای روبه افزایش کشورهای شرق و جنوب آسیا مانند هند و چین باعث شده این بیضیانرژی استراتژیک با مرکزیت جمهوری اسلامی ایران نقشی فعال تری را درسیاست های جهانی بازی کند . با توجه به نیازهای نفتی اکثر قدرت های بزرگ ،ایالات متحده آمریکا سعی می کند ، از منابع انرژی به عنوان یک اسلحه برای ادارهامور جهانی و تحقق بخشیدن به نظام هژمونی گرایانه اش استفاده کند . در شرایطکنونی آنچه بازار جهانی انرژی نیاز دارد، نظامی فراگیر مبتنی بر نگرش امنیتبین المللی و بازی برد- برد به امنیت انرژی است ، که نفع و سهم متناسب تمامیبازیگران بازار جهانی انرژی را شامل شود .پس امنیت انرژی جهانی مستلزم ایجاد « امنیت جمعی »می باشد.