مراحل تکوین دانه گرده و تخمک در anthemis odontostephana boiss. cv. odontostephana
چکیده
مطالعه تکوین اندام¬های زایشی اهمیت ویژه¬ای در علم گیاه شناسی و زیست شناسی تکوینی دارد. در این پژوهش مراحل و چگونگی تکوین تخمک و دانه گرده در گیاه anthemis odontostephana بررسی شد. نتایج نشان داد که بساکها دارای ۴ کیسه گرده بوده و نمو دیواره بساک از نوع دولپه ای است و دیواره بساک جوان شامل اپیدرم، لایه مکانیکی، لایه میانی و لایه تاپی است. لایه تاپی پلی¬پلوییدی بالایی را نشان می¬دهد که برای متابولیسم آن ضروری است و از نوع ترشحی است. تترادهای میکروسپور عمدتاٌ از نوع تتراهدرال و گاهی تتراگونال هستند. دانه¬های گرده سه شکافه و با تزئینات سوزنی شکل در زمان انتشار هستند. برخی از سلولهای میکروسپور افزایش اندازه یافته و به نظر می رسد طرحی از پدیده nemec را نشان می¬دهند. کریستال¬های ستاره¬ای شکل در سلول¬های لایه مکانیکی و بافت رابط بساک مشاهده شد. تخمک از نوع واژگون، تک پوسته ای و کم خورش است. تقسیم سلولی در مگاسپوروسیت از هر دو نوع طولی و مورب بوده و منجر به تشکیل تترادهای خطی، t شکل یا توده¬ای می¬شود. نمو کیسه رویانی از طرح تک اسپوری و تیپ پلی گونوم تبعیت می¬کند و تعداد سلولهای آنتی¬ پود تا ۶-۸ افزایش می¬یابد و هسته¬های آنها پلی¬پلوییدی دارد. دو هسته قطبی به سمت دستگاه تخم مهاجرت می کنند و اندکی قبل از لقاح در آنجا ترکیب می¬شوند و هسته ثانویه دیپلویید را به وجود می¬آورند. تشکیل کریستال های بیضوی تا چند ضلعی در قسمت بالایی دیواره تخمدان از شاخص¬های ویژه این گونه است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- عبدالکریم چهرگانی — عضو هیات علمی
- فریبا محسن زاده — عضو هیات علمی دانشگاه بوعلی سینا
- سارا غفوری — دانشگاه بوعلی سینا