ترکیب اسیدهای چرب و تعیین محتوای استرول های بذر سه گونه مریم گلی (.salvia l) ایران
چکیده
مریم گلی (salvia l.) یکی از مهم ترین جنس های تیره نعناعیان (lamiaceae)می باشد. اغلب گونه های این جنس دارای خواص دارویی بوده و در طب سنتی کاربرد های فراوانی دارند. با توجه به محدود بودن اطلاعات در خصوص مطالعه متابولیت -های دارویی گیاهان مریم گلی، هدف تحقیق حاضر شناسایی و تعیین مقدار روغن، اجزای اسید چرب و استرول های بذر سه گونه مریم گلی ایران بود. روغن بذرهای رسیده گونه های مورد نظر با استفاده از دستگاه سوکسله و هگزان نرمال و استرول های آزاد و همیوغ آن ها با استفاده از حلال های مناسب استخراج شدند. شناسایی و تعیین محتوای اسیدهای چرب و استرول ها به روش کروماتوگرافی گازی انجام شد. پنج اسید چرب اصلی شناسایی شده در روغن بذر گونه های مورد مطالعه شامل آلفا-لینولنیک اسید (c18:3n3) (28/2±28/49%-51/0±84/41)، لینولئیک اسید (c18:2n6) (36/0±25/30%-0/03±63/20)، اولئیک اسید (c18:1n9) (19/94±0/16%-14/02±0/72)، استئاریک اسید (c18:0) (06/0±41/2%-01/0±13/2) و پالمیتیک اسید (c16:0) (03/0±01/6%-3/77±0/07) بودند. اسید های چرب امگا-3 و امگا-6 به ترتیب 56/49%-58/45 و 45/24%-99/20 کل اسید های چرب را در بذرها تشکیل می دادند. بیش ترین مقدار استرول کل در بذرs. virgata با 11/38 میلی گرم/100گرم وزن خشک و کمترین مقدار آن در بذر s. nemorosa با 59/31 میلی گرم/100گرم وزن خشک برآورد شد. همچنین بتا-سیتواسترول، استیگمااسترول و کمپسترول به عنوان استرول های اصلی بذرها شناسایی شدند. نتایج بدست آمده نشان می دهند که بذر گیاهان مریم گلی منابع مناسبی از روغن-های گیاهی و غنی از اسیدهای چرب ضروری امگا-3 (ala) و امگا-6 (la) و همچنین استرول های دارویی چون بتا-سیتواسترول می باشند که می توان از آن ها در صنایع دارویی و غذایی بهره برد.