بررسی تغییرات جمعیت شته های کلزا و دشمنان طبیعی غالب آنها در اهواز
چکیده
در این تحقیق تغییرات جمعیت شتههای کلزا و دشمنان طبیعی غالب آنها در طول سال های 87-1386 با نمونهبرداری تصادفی از 50 بوته به صورت هفتهای دو بار در مزرعه کلزا مورد بررسی قرار گرفت. 3 گونه شته به اسامی شته خردل، lipaphis erysimi kalt.،شته سبز هلو،sulzer myzus persicae، و شته مومی کلم،brevicoryne brassicae l.،شناسایی شدند. شته خردل با فراوانی نسبی 79 درصد گونه غالب شناخته شد و شته های مومی کلم و سبز هلو به ترتیب با فراوانی نسبی 12 و 9 درصد در ردههای بعدی قرار گرفتند. شته خردل در نیمه دوم آذر، شته سبز هلو در نیمه اول دی و شته مومی کلم در نیمه دوم بهمن ماه ظاهر شدند. جمعیت شتههای خردل و سبز هلو در نیمه دوم اسفند ماه و شته مومی کلم در اواخر اسفند ماه به اوج رسیده و در نهایت در اواخر فروردین ماه با گرم شدن هوا ناپدید گردیدند. شکارگرهای مهم آنها عبارتند از کفشدوزک coccinella septempunctata l.، مگس سیرفید episyrphus balteatus de geer و بالتوری chrysoperla carnea stephens که فراوانی نسبی آنها به ترتیب 69، 24 و 7 درصد بود. اوج جمعیت کفشدوزکها در نیمه دوم اسفند، مگسها در اواخر اسفند و بالتوریها در نیمه دوم فروردین ماه مشاهده شد. همچنین یک گونه پارازیتوئیدdiaeretiella rapae mclntosh و دو گونه هیپرپارازیتوئید pachyneuron aphidis bouche و aphidencyrtus aphidovorus mayr از شتههای مومیایی شده کلزا شناسایی گردید. بیشترین درصد پارازیتیسم در نیمه اول فروردین 32 درصد و میانگین کل درصد پارازیتیسم بر اساس شتههای مومیائی شده حدود 13درصد مشاهده شد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- افروز فارسی — دانشجوی سابق کارشناسی ارشد حشره شناسی، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران، اهواز (afrooz.farsi@yahoo.com)
- فرحان کچیلی — استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز
- ابراهیم سلیمان نژادیان — دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز
- یدالله خواجه زاده — عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان