رویکرد اقتصادسنجی بیزینی برای تعیین عوامل موثر بر وضعیت سلامت در کشورهای در حال توسعه
چکیده
سلامت یکی از ملزومات اصلی رفاه و توسعهیافتگی هر جامعه به شمار میرود. پیش نیاز بهبود شاخصهای کلیدی سلامت، آگاهی از عواملی است که بر وضعیت شاخصهای سلامت موثر میباشند. در میان متغیرهای محتمل تأثیرگذار بر سلامت، سه متغیر درآمد، نهاده سلامت (از قبیل مخارج بهداشتی، تعداد پزشکان و ...) و سرمایه انسانی از عواملی هستند که مطالعات زیادی بر تأثیر آنها بر وضعیت سلامت کشورهای مختلف صحه گذاشتهاند. براین اساس، در پژوهش حاضر با بکارگیری روش میانگینگیری مدل بیزینی (bma) اثر متغیرهای مذکور بر نرخ مرگ و میر کودکان زیر پنج سال (به عنوان یکی از مهمترین شاخصهای تعیین وضعیت سلامت) در میان 60 کشور در حال توسعه و طی دوره زمانی 1978-2008 مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که در بلندمدت متغیر نرخ باسوادی کل و درآمد سرانه اثر منفی و قابل توجهی بر نرخ مرگ و میر کودکان زیر 5 سال کشورهای مذکور میگذارد. همچنین شاخصهای نهاده سلامت آثار متناقضی بر وضعیت سلامت دارند. به گونهای که هزینههای عمومی سلامت تأثیر مثبت و معنیدار، هزینههای کل سلامت تأثیر مثبت اما بیمعنی و هزینههای خصوصی سلامت تأثیر منفی و بیمعنی بر نرخ مرگ و میر کودکان میگذارند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- محسن مهرآرا — دانشیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران
- سیما نصیب پرست