اثر کاربرد سطوح مختلف مس و روی بر برخی صفات رشدی، غلظت مس و روی و بازده و عملکرد اسانس ریحان (ocimum basilicum l. )
چکیده
مس و روی از عناصر کم مصرف ضروری هستند که جزء فلزات سنگین نیز طبقهبندی میشوند و نقشهای ساختاری و عملکردی در فرآیندهای متابولیکی گیاهان برعهده دارند. بهمنظور بررسی اثر غلظت های مختلف مس و روی بر برخی صفات رشدی، غلظت مس و روی و میزان اسانس، تحقیقی در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی با سه سطح مس (صفر، 5 و 25 میلیگرم در کیلوگرم خاک بهصورت سولفات مس) و سه سطح روی (صفر، 10 و 50 میلیگرم در کیلوگرم خاک بهصورت سولفات روی) در سه تکرار و در یک خاک آهکی در شرایط گلخانه اجرا گردید. نتایج نشان داد که اثر مس و روی بر وزن تر و خشک ریشه، شاخص کلروفیل (spad) و عملکرد اسانس معنیدار و اثر متقابل عناصر مس و روی بر سطح برگ و غلظت مس و روی اندام هوایی معنیدار بود. حداکثر مساحت برگ (13/2935 سانتیمتر مربع) مربوط به ترکیب تیماری مس 5 و روی 10 میلیگرم بر کیلوگرم و حداقل میزان آن (57/2061 سانتیمتر مربع) مربوط به ترکیب تیماری مس 25 و روی 50 میلیگرم بر کیلوگرم بهدست آمد. بیشترین غلظت مس در بخش هوایی به میزان 53/25 میلیگرم بر کیلوگرم در تیمار cu25zn10 و بیشترین غلظت روی به میزان 43/153 میلیگرم بر کیلوگرم در تیمار cu5zn50 حاصل شد. بیشترین عملکرد اسانس نیز ( 12/101 و 73/105 میلی گرم بر گلدان) بهترتیب در تیمار 5 میلیگرم بر کیلوگرم مس و 10 میلیگرم بر کیلوگرم روی بهدست آمدند. براساس نتایج این آزمایش بهنظر میرسد مس و روی در غلظتهای پایین موجب تحریک رشد، افزایش زیست توده و عملکرد اسانس در گیاه دارویی ریحان میشود درحالیکه غلظتهای بالای آن ممکن است سبب بروز برخی اثرات سمی گردد.