ارزیابی تنوع مورفولوژیک برخی از جمعیت های لاله وحشی ایران (tulipa spp. l.) با استفاده از نشانگرهای مورفولوژیک
چکیده
گل لاله یکی از مهمترین گلهای پیازی در جهان بوده و از پراکنش بالا در بسیاری از مناطق ایران برخوردار است. این جنس از خانواده سوسنیان و نزدیک 100 گونه دارد؛ که از این بین 19 گونه آن از ایران گزارش شده است. در این پژوهش، تنوع مورفولوژیکی 49 جمعیت از 9 گونه گل لاله موجود در ایران که از 12 استان کشور جمع آوری شده بود، ارزیابی شد. نتایج بهدست آمده از تجزیه واریانس صفات مورفولوژیک کمی (ارتفاع کل ساقه، ارتفاع گیاه، قطر ساقه، طول برگ، مساحت برگ، تعداد برگ، طول گلبرگ، مساحت گلبرگ، ارتفاع پرچم، طول مادگی، ارتفاع سوخ، قطر سوخ) ارزیابی شده، نشان داد که اثر گونه و جمعیت در کلیه صفات معنی دار بود و صفات مساحت گلبرگ و طول گلبرگ بهترتیب بیشترین و کمترین ضریب تغییرات را بهمیزان 09/47 و 77/6 نشان دادند. تجزیه خوشه ای جمعیت ها را به پنج گروه تقسیم نموده و محاسبه ضریب همبستگی داده ها میزان همبستگی بالا و مثبتی را در بین بیشتر صفات مورد مطالعه نشان داد. با توجه به نتایج ضریب همبستگی، بیشترین همبستگی (97%) بین ارتفاع کل ساقه و ارتفاع گیاه بهدست آمد که در سطح 1% معنیدار بود. صفت کیفی رنگ گل نیز میزان تنوع رنگ بالایی در بین گونه ها و شدت رنگ متفاوت در درون گونه ها را نشان داد. نتایج این پژوهش می تواند در مدیریت نگهداری ژرم پلاسمها و همچنین تعیین ارتباط بین گونه ها مفید باشد.