نقش برون گرایی، روان آزردگی گرایی و خلق مثبت و منفی در پردازش اطلاعات هیجانی
چکیده
در پژوهش حاضر براساس فرضیه همگرایی با هیجان، نقش ابعاد شخصیتی برونگرایی و روانآزردگیگرایی در پردازش اطلاعات هیجانی و نقش تعدیلکننده خلق مثبت و منفی در این رابطه، بررسی شد. ابتدا 654 نفر از دانشجویان دختر دانشگاه تربیت مدرس، نسخه تجدیدنظر شده پرسشنامه شخصیتی آیزنک (epq-r)را تکمیل نمودند؛ سپس براساس نمره های انتهایی توزیـع در دو بـعد شخصیتی بـرونگرایی و روانآزردگیگرایی، 4 گروه برونگرا، درونگرا، روانآزرده و پایدار هیجانی (هر گروه 30 نفر)، انتخاب شدند. برای هر یک از آزمودنی ها در دو جلسه با فاصلة دو تا چهار هفته، کاربندی آزمایشی اعمال گردید؛ یعنی در یک جلسه خلق مثبت و در جلسة دیگر، خلق منفی به آنها القا شد. پس از هر مرتبه القا خلق، آزمودنی ها سه تکلیفشناختی یادآوری آزاد، درجه بندی احتمال و تکمیل داستان را انجام دادند. با توجه به نتایج به دست آمده، افراد برونگرا، در موقعیت خلقی مثبت نسبت به موقعیت خلقی منفی، قضاوت و تفسیر مثبت تر، و افراد روانآزرده در موقعیت خلقی منفی نسبت به موقعیت خلقی مثبت، قضاوت و تفسیر منفی تری داشتند؛ اما در تعداد واژه های مثبت و منفی یادآوری شده به وسیلة افراد برونگرا و افراد روانآزرده، بین دو موقعیت خلقی مثبت و منفی تفاوت معناداری وجود نداشت. در مجموع نتایج پژوهش حاضر بیانگر آن است که صفات شخصیتی برونگرایی و روانآزردگیگرایی به گونة همگرا با هیجان بر قضاوت و تفسیر اطلاعات هیجانی تأثیر می گذارند و نیز بر نقش تعدیلکننده حالتهای خلقی در قضاوت و تفسیر افراد برونگرا و روانآزرده تأکید می ورزد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- پروین رفیعی نیا — دانشجوی دکتری روانشناسی دانشگاه تربیت مدرس
- پرویز آزاد فلاح — دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه تربیت مدرس تهران
- علی فتحی آشتیانی — استاد مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا... تهران
- کاظم رسول زاده طباطبایی — استادیار گروه روانشناسی دانشگاه تربیت مدرس