مقاله

دلایل عقلی و نقلی تجرد نفس از منظر علامه طباطبایی(ره)

چکیده

نفس انسان مهم ترین بخش وجود بشری است که در طول تاریخ همواره مورد بحث و گفتگو بوده است. مادی انگارانِ نفس انسانی به انگیزه های مختلف سعی دارند یا وجود نفس را انکار نمایند یا آن را مادی و خارج از عالم مجردات بشمارند. علامه طباطبایی(ره) با استدلال های مزجی، هم وجود نفس و هم تجرد آن را به اثبات می رساند. ایشان نفس را موجودی مجرد می داند که موطنی غیر از عالم طبیعت دارد. نفس مجرد در نگاه ایشان با ابزار مادی قابل درک نیست و با تجربۀ آزمایشگاهی نمی توان به بررسی آن پرداخت. خودآگاهی، شهود باطنی و درک بساطت نفس از جمله دلایلی است که علامه برای اثبات وجود نفس و مادی نبودن نفس به آنها استناد می کند. این مقاله سعی دارد دلایل عقلی و نقلی علامه طباطبایی را در اثبات تجرد نفس بیان نماید و تا حدی نیز به شرح و دسته بندی آنها بپردازد.

اسناد مشابه

  • دلایل عقلی و نقلی تجرد نفس از منظر علامه طباطبایی(ره)

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتمحسن اکبری

    نفس انسان مهم‌ترین بخش وجود بشری است که در طول تاریخ همواره مورد بحث و گفتگو بوده است. مادی‌انگارانِ نفس انسانی به انگیزه‌های مختلف سعی دارند یا وجود نفس را انکار نمایند یا آن را مادی و خارج از عالم مجردات بشمارند. علامه طباطبایی(ره) با استدلال‌های مزجی، هم وجود نفس و هم تجرد آن

  • بازخوانی ادله نقلی تجرد نفس از دیدگاه آیت‌الله جوادی‌آملی

    مقاله۲۰۲۰حكمت اسراعلی قدردان قراملکی

    کیفیت و نحوه وجودی نفس از مسائل چالش برانگیز فلسفی کلامی است. فلاسفه و بیشتر متکلمان با تمسک به ادله عقلی و نقلی از تجرد نفس دفاع کردهاند؛ در مقابل، اغلب دینپژوهانِ نقلمحور نیز با تأکید بر ادله نقلی از جسمانیت نفس جانب داری می‌کنند. با توجه به این تقابل، در این مقاله تلاش شد تا ا

  • تقدم خداآگاهی بر خودآگاهی در معرفت نفس از منظر علامه طباطبایی

    مقالهاندیشه نوین دینیحمیدرضا سعیدی، hamidreza saeidi university of mashhadدانشگاه فردوسی مشهد سید محمد مرتضوی، seyyedmahmood mortazavi university of mashhadدانشگاه فردوسی مشهد سید مرتضی حسینی شاهرودی، seyyedmorteza hosseinishahroodi university of mashhadدانشگاه فردوسی مشهد سید مهدی امامی جمعه

    علامه طباطبایی معرفت نفس را یگانه راه به سوی کمال می داند و همانند ملاصدرا بر این باور است که چون ممکن الوجود با ربط به حضرت حق تحقق می یابد، علمش به خداوند نیز عین ربط است؛ ازاین رو معرفت رب بر دیگر معارف، حتی شناخت نفس نیز مقدم است. علامه دست کم پنج نوع دلیل بر این ادعا آورده ک

  • بررسی تطبیقی مبانی معرفت‌شناسی نفس ازدیدگاه علامه طباطبایی و برگسون، و دلالت آن در تربیت اخلاقی

    مقاله۲۰۲۲علوم تربیتی از دیدگاه اسلامطاهره سادات امینی، محسن ایمانی نائینی، علیرضا محمودنیا، حمیدرضا رضازاده بهادران

    پژوهش حاضر به‌منظور تحلیل مبانی معرفت‌شناسی نفس ازدیدگاه علامه طباطبایی و هانری برگسون، و استخراج دلالت تربیت اخلاقی آن صورت گرفته است. برای انجام‌دادن تحقیق از روش توصیفی- تحلیلی، تطبیقی و استنتاجی استفاده کرده و نتیجه گرفته‌ایم معرفتشناسی شهودی و عقلانی نفس برای فیلسوفان اخلاقی

  • تقدم خداآگاهی بر خودآگاهی در معرفت نفس از منظر علامه طباطبایی

    علامه طباطبایی معرفت نفس را یگانه راه به سوی کمال می‌داند و همانند ملاصدرا بر این باور است که چون ممکن‌الوجود با ربط به حضرت حق تحقق می‌یابد، علمش به خداوند نیز عین ربط است؛ ازاین‌رو معرفت رب بر دیگر معارف، حتی شناخت نفس نیز مقدم است. علامه دست‌کم پنج نوع دلیل بر این ادعا آورده ک

  • بررسی رابطهٔ نظر و عمل از منظر علامه طباطبایی(ره)

    مقاله۲۰۲۴فلسفه و کلامعبدالله محمدی

    این جُستار در پی تبیین رابطهٔ نظر و عمل در اندیشهٔ علامه طباطبایی با هدف روشن‌شدن یکی از مهم‌ترین ارکان حکمت عملی؛ یعنی رابطهٔ نظر و عمل از منظر این حکیم نوصدرایی است که با روش توصیفی و تحلیلی، ضمن واکاوی آثار علامه طباطبایی، در مواردی که ایشان به‌صورت مستقل به این مسئله وارد نشد