مقاله

حدسیات از نگاه منطق و فلسفه اسلامی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

در این نوشتار، مهم ترین مباحث معرفت شناختی را که دربارة حدسیات بیان شدنی است ارائه کرده، کاوش و بررسی می کنیم: پس از بیان پیشینة این اصطلاح، به تعریف آن می پردازیم. سپس، چیستی حدس، تمایز آن با تجربه، تمایز آن با الهام، استقلال آن از عقل، و فرق حدسیات و مجربات را از نگاه اندیشمندان مسلمان بحث و بررسی می کنیم. در ادامه، بداهت آنها را ارزیابی و نقدهایی که متوجه بداهت و یقینی بودن آنها شده است ارائه کرده، به داوری می نشینیم. در پایان، نگاهی گذرا به اعتبار معرفت شناختی حدسیات می افکنیم.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. محمد حسین زاده — دانشیار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

اسناد مشابه

  • حدسیات از نگاه منطق و فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۱۵فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتمحمد حسین‌زاده

    در این نوشتار، مهم‌ترین مباحث معرفت‌شناختی را که دربارة حدسیات بیان شدنی است ارائه کرده، کاوش و بررسی می‌کنیم: پس از بیان پیشینة این اصطلاح، به تعریف آن می‌پردازیم. سپس، چیستی حدس، تمایز آن با تجربه، تمایز آن با الهام، استقلال آن از عقل، و فرق حدسیات و مجربات را از نگاه اندیشمندا

  • درآمدی به خاستگاه و قابلیت‌های مقوله «حیثیت» در منطق و فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۲۰پژوهش های فلسفیمیکاییل جمال پور

    هرچند مفهوم «حیثیت» برای مخاطبان و پژوهشگران فلسفه اسلامی ناآشنا نیست، اما به نظر می رسد تا کنون ظرفیت این مفهوم چنان که باید و شاید مورد توجه قرار نگرفته است. در این مقاله پس از بیان خاستگاه حیثیت، گزارشی جامع از جایگاه و گرهگشاییهای آن در قلمرو منطق و فلسفه اسلامی، به خصوص در ح

  • تحلیل و نقد نگرش تقلیل¬گرایانه به فلسفة اسلامی

    مقاله۲۰۲۳تاریخ فلسفهزهرا مظاهری، سیدمحمدکاظم علوی

    یکی از مناقشههای معاصر دربارة فلسفة اسلامی، مناقشه در اصالت آن ، یعنی پرسش از «امکان فلسفة اسلامی» است. این مسئلة هویتی، در تاریخ و آیندة فلسفه اسلامی تأثیری بسزا دارد آ. راء منکران اصالت فلسفة اسلامی اعم از مستشرقان، مورخان غربی، برخی از عربزبانان و مخالفان هرگونه فلسفة دینی را

  • سرچشمه و خاستگاه فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۱۵تاریخ فلسفهقاسم پورحسن

    در دورانی طولانی پرسش از ماهیت فلسفه اسلامی تبدیل به مناقشهیی پراهمیت گردید. نوع مواجهه با این پرسش میتواند در رهیافت ما نسبت به فلسفه اسلامی تعیینکننده باشد. سه سنخ از دیدگاهها در این باب شکل گرفته که هر کدام قابل تأمل و در عین حال بررسی انتقادی است : نخست، دیدگاهی است که بر یون

  • تحلیل، نقد و بررسی آراء ناظر به «اسلامیت» فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۱۴تاریخ فلسفهمنصور ایمانپور

    یکی از پرسشهایی که امروزه در باب فلسفة اسلامی مطرح میشود، این است که منظور از فلسفة اسلامی چیست؟ و چرا این فلسفه، در مقام واقع، بعنوان و وصف» اسلامی» متّصف گشته است؟ در پاسخ به این پرسش، آراء مختلف و متضادی بیان شده است: برخی این فلسفه را اساساً همان فلسفة یونانی دانسته و افزودن

  • گونه‌سنجی ارتباط بین فلسفه اسلامی و مسئله جنسیت

    مقاله۲۰۲۳پژوهش نامه اسلامي زنان و خانوادهنرجس رودگر

    پژوهش حاضر با هدف بررسی نسبت و تعامل فلسفه اسلامی با مسئله جنسیت به‌روش کیفی از نوع تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. براین‌اساس، پاسخ این پرسش که آیا حاصل نسبت این دو باعنوان «فلسفه جنسیت» طبقه‌بندی می‌شود و آیا نتیجه آن را می‌توان «جنسیت در فلسفه اسلامی» یا «فلسفه اسلامی و جنسیت