تاثیر مراحل مختلف نمو میوه بر کمیت و کیفیت اسانس پوست گیاه (christm swingle.) citrus aurantifolia
چکیده
به منظور بررسی اثر زمان برداشت بر کمیت و کیفیت اسانس پوست میوه مکزیکن لایم (citrus aurantifolia (christm swingle. آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادقی در سه تکرار طی خرداد تا مهرماه 1391 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی حسن آباد شهرستان داراب انجام شد. به همین منظور از میوههای گیاه طی سه مرحله: خرداد، تیر و مهر ماه برداشت و سپس پوست میوهها خشک و اسانسگیری به روش تقطیر با آب صورت گرفت. ترکیبات تشکیل دهنده اسانسها بوسیله دستگاه های کروماتوگرافی گازی (gc) و کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنجی جرمی (gc/ms) مورد تجزیه و شناسایی قرار گرفتند. نتایج بررسیها نشان داد که تاثیر مراحل مختلف برداشت بر بازده اسانس لایم در سطح 1 درصد معنیدار بود. بازده اسانس بر اساس درصد (w/w) به ترتیب 29/1، 64/0 و 76/0 درصد بود که بیشترین بازده اسانس از مرحله اول برداشت بدست آمد که نسبت به دو مرحله دیگر برداشت اختلاف معنیداری نشان داد. ترکیبات تشکیل دهنده اسانسها نشان داد که در تمام مراحل برداشت ترکیب های: لیمونن، بتا-پینن، ژرانیال، نرال و گاما-ترپینن ترکیبهای عمده اسانس بودند اما بیشترین درصد ترکیبات در مرحله اول برداشت یعنی خردادماه به ترتیب مربوط به لیمونن، ژرانیال و نرال (42، 5/15، 9/11 درصد) بوده که با رسیدن میوه ها درصد این ترکیبات کاهش یافته و بالعکس بتا-پینن و گاما-ترپینن (9/23 و 9/4 درصد) بیشترین ترکیبات در مرحله سوم برداشت یعنی مهرماه بود. بر اساس نتایج بدست آمده بهترین زمان برداشت برای رسیدن به حداکثر بازده اسانس، عملکرد لیمونن، ژرانیال و نرال در خردادماه و برای رسیدن به حداکثر عملکرد بتا-پینن و گاما-ترپینن در مهرماه بوده است.