مقاله

جامعه شناسی امنیت ملی: مطالعه موردی جمهوری اسلامی ایران

چکیده

هدف مقاله حاضر، تحلیل و تخمین بنیادهای اجتماعی امنیت ملی است. نگارنده بر آن است که دولت ها به صورت متعارف می توانند چهارنقش ایفا کنند که عبارتند از: رفع تعارض، نمایندگی جامعه، مصلحت اندیشی، بازآفرینی انسان و جامعه ای طراز نوین. از بین این چهار کارکرد، دومین و سومین آن در تحلیل دولت در جهان سوم مناسب به نظر می رسند. این گونه های مختلف رفتاری مستلزم آن است که امنیت ملی در جهان سوم را نه حاصل ساختار قدرت بین المللی و یا ساخته رژیم های خودکامه بلکه برآمده از صورت بندی خاصی بدانیم که به طور تاریخی و اجتماعی تداوم یافته اند. بر این اساس، مقاله حاضر درصدد است امنیت ملی را متغیری وابسته به فرآیندها و مناسبات اجتماعی قلمداد نماید. چنین استدلالی، برآمده از این فرض است که در عین افزایش آسیب پذیری دولت، بر حوزه قدرت شهروندان نیز افزوده شده و این معادله، تحلیلی نوین و جامع از امنیت ملی را می طلبد که در تعابیر اخیر به توانمندی جامعه و کارآمدی و مشروعیت دولت در تقلیل آسیب های داخلی و تهدیدات خارجی ترجمه می شود و نه فقط به اقتدار بلامعارض دولت.

اسناد مشابه

  • رابطۀ کارآمدی دولت و امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران

    بررسی مفهوم امنیت ملی در هر کشور، چیستی آن، عوامل و مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده و قوام‌بخش آن و عوامل تهدیدکنندۀ آن، مستلزم ارائۀ تعریفی منطقی، منسجم و دارای نظام‌مندی درونی است که بتوان در سایۀ آن، هنگام کاربست عملی آن بر کشور، به تحلیلی درست از وضعیت آن کشور رسید. ازاین‌رو، هنگامی که

  • تحول گفتمانی حکمرانی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران

    مقاله۲۰۲۱مطالعات راهبردیرضا خلیلی

    با وجود اینکه گفتمان انقلاب اسلامی با گفتمان پهلویسم بهعنوان «دیگر» معرفتی خود دارای گسست و در درون خود دارای پیوست بود، اما در طول زمان و در مواجهه با گفتمان های معرفتی مختلف دستخوش تغییر و تحول شد و خرده گفتمان های مختلفی در چارچوب آن شکل گرفت که هر یک تأثیر خاصی بر حکمرانی امن

  • مبانی حقوقی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران

    مقاله۲۰۲۱مطالعات راهبردیحسن عالی پور

    این مقاله با روش تحلیلی به خاستگاه های حقوقی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران پرداخته و با بررسی پیوند امنیت ملی و نظام حقوقی، جایگاه امنیت ملی در نظام حقوقی و مسیر پیش روی نظام حقوقی امنیت ملی، به این نتیجه رسیده است که مبنای اصلی امنیت ملی در ایران بر پایه قانون اساسی، تکلیف ها

  • درهم تنیدگی نهادی و حکمرانی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران

    مقاله۲۰۲۳مطالعات راهبردیعلیرضا قاضی زاده، علیرضا ریحانی

    درهم تنیدگی از مباحث بین رشته ای در ادبیات راهبردی است. فصل مشترک نهادها در وظایف محوله، مداخله نهادها و مؤسسات در امور یکدیگر و فقدان هماهنگی بین مقامات اجرایی از حوزه های درهم تنیدگی و تداخل کارکردی است. بروز این وضعیت در حوزه امنیت ملی موجب ناکارآمدی شده و هزینه های گزافی را ب

  • امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران

    مقاله۲۰۰۰فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسیمحمد ستوده

    تعریف مشخص از امنیت و ترسیم مرزهای مفهومی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران، از اهمیت ویژه‏ای برخوردار است، این امر بدون در نظر گرفتن آموزه ‏های دینی و فرهنگ بومی امکان‏پذیر نیست. به عبارت دیگر، باید ضمن نگرش مجدد به میراث اسلامی، روایت نوینی از مفهوم و مؤلفه ‏های امنیت تدارک نمود

  • امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران

    تعریف مشخص از امنیت و ترسیم مرزهای مفهومی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران، از اهمیت ویژهای برخوردار است، این امر بدون در نظر گرفتن آموزه های دینی و فرهنگ بومی امکانپذیر نیست. به عبارت دیگر، باید ضمن نگرش مجدد به میراث اسلامی، روایت نوینی از مفهوم و مؤلفه های امنیت تدارک نمود. و