بررسی ترکیبهای شیمیایی اسانس سرشاخههای گلدار گیاه zataria multiflora boiss. در چهار استان مختلف
چکیده
آویشن شیرازیzataria multifloraboiss. یکی از گونههای دارویی تیره نعناییان (lamiaceae) می باشد که فقط در مناطق جنوب ایران افغانستان و پاکستان به صورت خودرو رویش دارد. در این تحقیق به منظور بررسی کمیت و کیفیت ترکیب های شیمیایی روغن اسانسی جمعیتهای مختلف این گونه، سرشاخه های گلدار چهار جمعیت از استانهای اصفهان، فارس،یزد و هرمزگان جمعآوری گردید. اسانس سرشاخه های گلدار گیاه به روش تقطیر با آب (طرح کلونجر) استخراج و سپس اجزای شیمیایی آن به روشهای گاز کروماتوگرافی (gc) و گازکروماتوگرافی-طیف سنجیجرمی (gc-ms) شناسایی شدند. محتوای اسانس در محدوده 5/1 تا 3/3 درصد برآورد شدند. تعداد 27 ترکیب در تمامی نمونهها شناسایی شدند که مجموع مقادیر آنها از 1/96 تا 9/99 درصد کل اسانس هر یک از نمونه ها متغیر بود. دو ترکیب کاروا کرول و تیمول از مهمترین اجزای اسانس سرشاخه های گلدار مورد مطالعه بودند. بیشترین میزان کارواکرول به ترتیب در اسانس مربوط به جمعیتهای: اصفهان (1/75 درصد)، یزد (2/62 درصد) و هرمزگان (4/52 درصد) و بیشترین میزان ترکیب تیمول مربوط به اسانس جمعیت یزد گزارش گردید.