برآورد شوری خاک در محدوده ریشه نیشکر با مدیریت های مختلف آبیاری و زهکشی در کشت و صنعت امام خمینی با استفاده از مدل saltmod
چکیده
نیشکر از جمله گیاهانی است که در ناحیۀ گرم خوزستان، آب مصرفی بسیار بالایی دارد و استفادۀ بهینه از آب برای کشت پایدار نیشکر با اهمیت است. بررسیهایمتعدد دربارۀمصرفآبنیشکرنشان میدهد کهدربرخی از کشت و صنعتها، مصرف آب بیش از نیاز واقعی نیشکر است. این تحقیق بهمنظور پیشبینی آثار بلند مدت (10 ساله) مدیریتهای مختلف آبیاری و زهکشی بر شوری خاک، عمق زهاب، عمق سطح ایستابی، کفایت و راندمان آبیاری توسط مدل saltmod در کشت و صنعت امام خمینی اجرا شد. بدین منظور، چندین حالت مختلف از جمله کاهش عمق آب آبیاری، کاربرد عامل کنترل زهکشی، کاهش عمق نصب زهکش زیرزمینی و شوری آب آبیاری فرض و توسط مدل اجرا شد. نتایج مدل با استفاده از دادههای جمعآوری شده در مزرعه واسنجی شد. براساس پیشبینی مدل، استفاده از عامل کنترل زهکشی (در مدل ضریبی برای کاربرد زهکشی کنترل شده در نظر گرفته شده که بین صفر تا یک متغیر است) بیشتر از 25/0، بدون کاهش در مصرف آب آبیاری سبب بالا آمدن سطح ایستابی به محدودۀ ریشه خواهد شد. اما با کاهش 20 درصد مصرف آب آبیاری، کاربرد عامل کنترل زهکشی تا 5/0، هیچگونه محدودیتی در شوری خاک و عمق سطح ایستابی پیش نخواهد آمد. علاوه بر این، عمق زهاب از حدود 07/2 متر در فصل آبیاری به 26/1 متر کاهش خواهد یافت. پیشبینی مدل saltmod نشان میدهد که در زهکشهای زیرزمینی با فاصلۀ 70 متر، افزایش عمق نصب بیش از 5/1 متر فایدهای ندارد و تغییری در کاهش شوری خاک بهوجود نخواهد آورد. در صورت استفاده از آب آبیاری با شوری بیشتر از 7/1 دسی زیمنس بر متر، شوری خاک منطقۀ ریشه از 3 دسی زیمنس بر متر بیشتر خواهد شد.