مقاله

ظاهر و باطن قرآن و مبادی آگاهی امام از آن

چکیده

قرآن آخرین کتاب آسمانی، بر دو ساحت ظاهر و باطن استوار شده است و افراد خاصّی از این آگاهی بهره مند و جامعة بشری برای دستیابی به آن حقایق در جهت سیر تعالی نیازمند به ایشان می باشد. مکتب تشیّع مصداق آگاهان از ظاهر و باطن قرآن را پیشوایان خویش معرّفی می کند و بر این باور است که دانش امام فراتر از علم عادّی، دارای مجاری و مبادی خاص و الهی می باشد.آیات و روایات، دلالت بر اثبات دیدگاه اتّصال علم امام به خداوند سبحان دارد. مقالة حاضر با روش کتابخانه ای و رویکردی تحلیلی در مقام بررسی و اثبات چگونگی آگاهی و علم گستردة امام به قرآن است. شناخت چگونگی ایصال امام به حقایق قرآن با بررسی مجاری و مبادی گوناگون آگاهی امام از ظاهر و باطن قرآن آشکار خواهد شد که این مهم به دلیل جایگاه مقرّر شده، برای امام می باشد می پذیرد.

اسناد مشابه

  • ظاهر و باطن قرآن در گستره روایات

    مقالهفصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنیسید حیدر علوی نژاد

    بررسی معنای »ظهر« و »بطن« و چگونگی استفاده از »ظاهر« و »باطن« قرآن است. روایاتی که آیات قرآن را دارای ظاهر و باطن می خواند در متون روایی و تفسیری شیعه و اهل سنت وجود دارد. اصطلاح ظهر و بطن در روایات، معانی گوناگونی یافته است. شماری از روایات ظهر قرآن را همان امر و نهی و احکام حلا

  • ظاهر و باطن قرآن در گستره روایات

    مقاله۱۹۹۶فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای قرآنیسید حیدر علوی نژاد

    بررسی معنای »ظهر« و »بطن« و چگونگی استفاده از »ظاهر« و »باطن« قرآن است. روایاتی که آیات قرآن را دارای ظاهر و باطن می‌خواند در متون روایی و تفسیری شیعه و اهل سنت وجود دارد. اصطلاح ظهر و بطن در روایات، معانی گوناگونی یافته است. شماری از روایات ظهر قرآن را همان امر و نهی و احکام حلا

  • گرایش‌های تفسیری شیعه در عصر امام باقر(ع): پیجویی دو گفتمان «ظاهر/باطن» و «تنزیل/تأویل»

    مقاله۲۰۱۹مطالعات قرآني و فرهنگ اسلاميسید محمد هادی گرامی

    پژوهش‌های مربوط به اندیشه‌های تفسیری و تاریخ تفسیر یکی از حوزه‌های شناخته شده در مطالعات قرآنی و تفسیری است و کارهای زیادی در این خصوص انجام شده است. با این حال تاکنون پژوهش مستقلی درباره جریان‌ها و گرایش‌های تفسیری در دوره تشیع نخستین براساس یک رویکرد عمیق تاریخی صورت نگرفته است

  • تأویل عرفانی و تربیت اخلاقی از منظر امام خمینی (ره): از کشف باطن قرآن تا سلوک عملی

    مقاله۲۰۲۶معرفت و بصيرت اسلاميپرستو شینی، مریم بختیار، عبدالمجید مقامی، Parstoo Sheini

    تأویل عرفانی در سنت اندیشه اسلامی، فرآیندی است که طی آن سالک از ظاهر الفاظ به حقیقت باطنی راه می‌یابد و معرفت به مرتبه شهود و تخلّق ارتقا پیدا می‌کند. در اندیشه امام خمینی‌(ره)، این فرایند نه صرف تکنیک تفسیری و نه صرف تأمل معرفتی، بلکه ساختاری اجتماعی–اخلاقی و مبتنی بر سلوک وجودی

  • از کرانه تا ژرفا؛ انتقال از ظاهر به باطن قرآن در پرتو روایات اهل بیت علیهم السلام

    مقاله۲۰۲۱سفینهامین حسین پوری

    در جوامع روایی شیعه روایات بسیاری در تأویل آیات قرآن کریم از معصومان: گزارش شده که در آن­ها معانی باطنی فراوانی برای آیات کریمۀ قرآن بیان شده است. در این روایات آیات قرآن به مقامات اهل بیت: تأویل شده و یا گاه بر دشمنان ایشان تطبیق داده شده است. هدف ...

  • مفهوم‌شناسی جری و انطباق و باطن قرآن بر اساس روایات

    مقاله۲۰۱۳سراج منیرعباس خبیری، قاسم فائز، منصور پهلوان

    اهمیّت بحث باطن قرآن از آن جهت است که اوّلاً بخشی از معانی و معارف قرآن مربوط به باطن آیات است و ثانیاً جاودانگی قرآن ارتباط وثیقی با باطن قرآن دارد. موضوع باطن قرآن، از زوایای مختلفی قابل بررسی است، امّا اوّلین گام در این حیطه، شناخت چیستی باطن قرآن است که این امر، نه تنها در شن