نقش ارتباطات سنتی در جنبش های سیاسی اجتماعی شیعه
چکیده
توجه به مفهوم ارتباطات سنتی و پژوهش دربارة نقش آن در تحولات اجتماعی ـ سیاسی شیعه میتواند، ضمن بازشناسی هویت اجتماعی شیعه، ما را به شناخت عمیقتر ابزارهای ارتباطی سنتی و کارکردها و قابلیت های آن در جوامعی با فرهنگ شفاهی، به ویژه جامعة ایران، رهنمون سازد. این مقاله میکوشد با توجه به منابع و مآخذ حوزة فرهنگ و ارتباطات، ضمن پرداختن به چگونگی نقش آفرینی و جایگاه ظرفیتهای ارتباطات سنتی تاریخ اجتماعی شیعه در جنبش مشروطه، به عرضة تصویری روشن از حضور و نقش کاربردی رسانههای سنتی شیعه در حوزههای اجتماعی بپردازد. با توجه به تأثیر علمای شیعه و مسجد و منبر و بازار و قهوهخانه و مراسم جمعی سنتی مذهبی و دیگر ظرفیتهای جامعة شیعی ایران، می توان به اهمیت واکاوی و بازتعریف مفهوم ارتباطات سنتی در حوزة فرهنگ و ارتباطات اسلامی پی برد و دریافت که ارتباطات سنتی، عمیقترین و سادهترین نوع ارتباطات، نقش بی بدیلی در فرهنگ شفاهی ایران اسلامی و تحولات اجتماعی ـ سیاسی شیعه دارد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- محسن الویری — استادیار گروه تاریخ، دانشگاه باقرالعلوم (ع)
- جواد نظری مقدم — معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات. دانشگاه امام صادق