رابطه ایده آل گرایی، نسبیت گرایی، ماکیاولیسم و ارزش های فرهنگی با رفتارهای غیر اخلاقی (مطالعه موردی یک سازمان دولتی)

محسن گل پرور

چکیده

ارزش­های فرهنگی و ایدئو­لوژی­های اخلاقی از طریق ایجاد یک نظام شناختی­، اخلاقی و فرهنگی مرجع برای افراد­، تصمیم­گیری­های رفتاری فردی و جمعی را تحت تاثیر قرار می­دهند. این تاثیر از طریق ایجاد تمایل به هم­خوانی بین یک ارزش یا ایدئو­لوژی خاص با رفتار وارد عمل می­شود. در محیط­های کار افراد با تمایل به یک یا چند ارزش فرهنگی یا ایدئو­لوژی اخلاقی­، ممکن است غیر­اخلاقی رفتار کنند. این پژوهش با هدف بررسی نقش ایدئو­لوژی­های اخلاقی (ایده آل­گرایی، نسبیت­گرایی و ماکیاولیسم) و ارزش­های فرهنگی (مادی گرایی و فاصله قدرت) بر رفتارهای غیراخلاقی، پس از کنترل نقش استرس شغلی و فرسودگی شغلی اجرا شد. جامعه آماری پژوهش، کارکنان یک صنعت تولید مواد شیمیایی بودند که از میان آنها 287 نفر­ به شیوه سهل الوصول انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه ایده آل گرایی، نسبیت گرایی، مادی گرایی، فاصله قدرت­، ماکیاولیسم، استرس شغلی، فرسودگی شغلی و رفتارهای غیراخلاقی بودند. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که پس از کنترل استرس شغلی، ایده آل گرایی و فاصله قدرت (3/22 درصد تبیین واریانس) قادر به پیش بینی رفتارهای غیراخلاقی هستند. امّا وقتی فرسودگی شغلی تحت کنترل درآمد، ایده آل گرایی، مادی گرایی و فاصله قدرت ) 7/20 درصد تبیین واریانس) رفتارهای غیراخلاقی را پیش بینی نمودند.