گروهبندی ژنوتیپ های مختلف جو با استفاده از نشانگرهای مولکولی، مورفولوژیک و انتقال مجدد ماده خشک به دانه تحت شرایط تنش کمبود آب
چکیده
در مناطق خشک و نیمه خشک، دسترسی به آب در زمان های حساس رشد گیاهان مهمترین عامل محدودکننده عملکرد اقتصادی میباشد. تحمل تنش آبی در یک ژنوتیپ گیاهی به برخی از ویژگیهای فیزیولوژیک و مورفولوژیک آن، از جمله صفات موثر در پایداری عملکرد و انتقال مجدد ماده خشک در شرایط تنش خشکی بستگی دارد. در مطالعه حاضر 26 لاین بههمراه 14رقم جو پاییزه، از نظر صفت فیزیولوژیک انتقال مجدد ماده خشک (مقدار، کارایی و سهم انتقال مجدد) و برخی صفات مورفولوژیک مورد ارزیابی قرار گرفتند. مقایسه میانگین بین ژنوتیپها از لحاظ صفات مربوط به انتقال مجدد ماده خشک از ساقه و پدانکل به دانه نشان داد که رقم صحرا و جو لخت چامیکو بیشترین و لاین های dari-friz88-a-3، dari-friz88-a-8، dari-friz88-a-6 و دایتون کمترین میزان انتقال مجدد ماده خشک از ساقه به دانه را در زمان پر شدن دانه دارا بودند. بیشترین عملکرد دانه در هر سه سطح تنش متعلق به لاین f-a3-3 بود. این لاین از وزن هزار دانه، تعداد دانه در سنبله و میزان، کارایی و سهم انتقال مجدد ماده خشک پدانکل و ساقه بالایی برخوردار بود. همچنین، با بهکارگیری نشانگرهای aflp، issr و rapd ارزیابی ژنوتیپی صورت گرفت. ژنوتیپها در 4 دسته با ضرایب تشابه متنوعی از 33/0 تا 958/0 دستهبندی شدند. لاینهای f-erb-84-11 و f-a3-3 کمترین و لاین dari-friz-a-8 و جو لخت آلاندا بیشترین فاصله ژنتیکی را از یکدیگر دارا بودند. نتایج نشان داد که نشانگر aflp بیشترین کارایی را در تعیین پلیمورفیسم و تنوع ژنتیکی بین ژنوتیپها دارا میباشد.