اثر تنش کم آبی بر ویژگی های مورفولوژیک و کارآیی مصرف آب دو رقم سویا (glycine max l.)
چکیده
به منظور بررسی اثر محدودیت آب بر ویژگی های مورفولوژیک و کارآیی مصرف آب دو رقم سویا، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در سال 1383 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز انجام شد. تیمارهای آبیاری (i1، i2، i3 وi4) به ترتیب آبیاری پس از 3±60، 3±80 ، 3 ±100 و 3±120 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس a) در کرتهای اصلی و دو رقم سویا ( هاک و زان) در کرت های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که رقم هاک برای تکمیل مراحل رشد و نمو خود به gdd (درجه روزهای رشد) کمتری در مقایسه با رقم زان نیاز دارد. گلدهی و رسیدگی برای رقم هاک حدود سه روز زودتر از رقم زان اتفاق افتاد. میانگین تعداد شاخه های فرعی در بوته، ارتفاع گیاه، عملکردهای زیستی و دانه در شرایط آبیاری مطلوب (i1 ) بیشتر از آبیاری های محدود (i2، i3 وi4) بود. با تشدید تنش کم آبی همه این صفات کاهش نشان دادند. بالاترین شاخص برداشت در تیمار آبیاری مطلوب (i1 ) به دست آمد، اما این برتری در مقایسه با سایر سطوح آبیاری از نظر آماری معنیدار نبود. بنابراین، کاهش آبیاری موجب بهبود کارآیی مصرف آب میشود. با وجود این، با تشدید تنش کم آبی، حجم آب مصرفی در هر بار آبیاری افزایش و عملکرد دانه کاهش یافت. بر همین اساس به نظر می رسد که آبیاری با حجم کمتر و زمانهای نزدیک به هم برای تولید سویا مناسبتر است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- بهنام بهتری — دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- کاظم قاسمی گلعذانی — دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- عادل دباغ محمدی نسب — دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- سعید زهتاب سلماسی — دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- محمود تورچی — دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز