تاملی بر بعضی اشعار سه شاعر طبری سرا بر اساس کتاب تاریخ طبرستان، اثر ابن اسفندیار

عارف کمرپشتی، محمد هادی خالق زاده

چکیده

تاریخ طبرستان از بهاءالدین محمد بن حسن بن اسفندیار معروف به ابن اسفندیار، کاتب آملی، یکی از کتاب های تاریخی محلی معتبر ایران است. نثر این کتاب مصنوع است و در سال ۱۳۲۰، به همت عباس اقبال آشتیانی تصحیح و منتشر شده است. در باب چهارم از مجلّد اول، در شرح حال علما، زهّاد، کُتّاب، اطبّا، شعرا و فلکیون سخن می گوید. شاعرانی مانند دیواره وز (مسته مرد)، باربَد جریری طبری، قاضی هجیم، اصفهبد خورشید مامیطری و... در این بخش معرفی شده اند. این اشعار، قبلاً توسط دکترمحمد صادق کیا، در کتاب واژه نامه ی طبری که در سال۱۳۲۷ از سوی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده، ترجمه و شرح گشته است. دکترکیا، هرجا که به معنی واژه یا عبارتی دست نیافته یا از آن مطمئن نبوده، علامت سؤال یا نقطه چین گذاشته است. این مقاله، شرح بعضی علامت های سؤال و نقطه چین واژه نامه ی طبری دکترکیاست. در این مقاله، چند شعر از سه شاعر بزرگ طبری زبان مربوط به کتاب تاریخ طبرستان ابن اسفندیار، به نام های دیواره وز (مسته مرد)، قاضی هجیم و اصفهبد خورشید مامطیری، شرح شده است. بنا براین، پژوهش حاضر براساس کتاب تاریخ طبرستان از ابن اسفندیار (مجلد اوّل) و کتاب واژه نامه ی طبری از دکترکیا نوشته شده است