مدلسازی رابطه دبی - اشل در رودخانه ها با استفاده از سیستم های هوشمند
چکیده
اندازهگیری دائمی دبی رودخانهها در ایستگاههای هیدرومتری مخصوصاً در مواقع سیلابی غالباً پر هزینه و مشکل می باشد، بدِین منظور جهت مدلسازی رابطه دبی- اشل مدلهای ریاضی و هوشمند متعددی توسعه یافته و مورد استفاده قرار میگیرد. در این تحقیق از سه روش شبکههای عصبی مصنوعی ، سیستم استنتاج عصبی- فازی و برنامه ریزی ژنتیک برای مدلسازی رابطه دبی-اشل روزانه در دو ایستگاه یامولا و سوقوتلوهان واقع در رودخانه قیزیلیرماک کشور ترکیه استفاده شده است. مدلسازی رابطه دبی- اشل با سه روش مذکور با ترکیبهای مختلف ورودی شامل اشلها و دبی انجام شد که با توجه به نتایج ارزیابی، روش سیستم استنتاج عصبی- فازی از دقت بیشتری برخوردار است. بدلیل قابلیت استخراج رابطه ریاضی و انتخاب متغیرهای معنیدار توسط روش برنامهریزی ژنتیک، مدل حاصل از این روش با چهار عمل اصلی{+,-,*,/}وبا ضریب تعیین، ریشه میانگین مربعات خطا و قدرمطلق میانگین خطا در ایستگاه یامولا به ترتیب 000/1، 974/0، 552/0 و درایستگاه سوقوتلوهان 999/0، 095/1 و 630/0 به عنوان بهترین مدل دبی-اشل انتخاب گردید.