برآورد تبخیر- تعرق مرجع تحت شرایط داده های محدود و کامل (مطالعه موردی: ایستگاه های سینوپتیک تبریز و ارومیه)
چکیده
یکی از پیشنیازهای اساسی بهبود مدیریت مصرف آب در مزرعه، تخمین دقیق میزان آب مصرفی گیاه است. برآورد دقیق مقدار آبی که صرف تبخیر- تعرق گیاهی میشود، یکی از عوامل مهم برنامهریزی جهت توسعه کشاورزی و افزایش محصول است. روش پنمن- مانتیث فائو (fpm) به عنوان استاندارد جهانی به منظور برآورد تبخیر- تعرق گیاه مرجع (eto) و نیز برای ارزیابی دیگر روشهای تخمین eto پیشنهاد گردیده که نیازمند دادههای تابش خورشیدی، سرعت باد، دما و رطوبت هوا است. متأسفانه امکانات اندازهگیری برخی از پارامترهای آب و هوایی در بعضی از ایستگاههای هواشناسی وجود ندارد. بنابراین، تشخیص درستی روشهای تخمین eto با استفاده از دادههای آب و هوایی برآورد شده بسیار مهم است. بر این اساس، هدف از این مطالعه، ارزیابی عملکرد روش fpm در برآورد eto زمانی که دادههای تابش خورشیدی (rs)، فشار بخار (ed) و رطوبت نسبی (rh) موجود نباشند، تحت شرایط اقلیمی شمال غرب ایران هست. دادههای ایستگاههای سینوپتیک ارومیه و تبریز، به منظور مقایسه با eto برآورد شده توسط روش fpm با مجموعه داده های کامل و با داده های محدود، مورداستفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد هنگامی که دادههای rh و ed موجود نباشند، برآورد آن ها با استفاده از روش fpm گزینه بسیار خوبی برای به دست آوردن eto در ارومیه و تبریز، با rmse کوچک تر از 4/0 میلی متر در روز است. وقتی که دادههای rs موجود نباشد، برآورد آن با استفاده از روش fpm برای به دست آوردن eto، با rmse بیش از 7/0 میلی متر در روز، به اندازه کافی نتایج خوبی را ارائه نمیدهد. همچنین نتایج نشان داد مؤثرترین پارامتر برای برآورد تبخیر- تعرق تابش خورشیدی بوده و تأثیر دادههای فشار بخار و رطوبت نسبی، بر دقت برآورد eto، تقریباً به یک میزان است.