بررسی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب (مطالعه ی موردی: رود تالار، استان مازندران)
چکیده
امروزه کیفیت آبهای سطحی یک نگرانی جدی میباشد. تأثیرات انسانی، و به همان نسبت، فرایندهای طبیعی، آبهای سطحی را آلوده کرده، و استفاده از آنها را برای اهدافی مانند شرب، صنعت و یا کشاورزی ناممکن می سازد. دستیابی به برنامهای مدیریت شده، که ارزیابی خاص و قابل اعتماد از کیفیت آب را ممکن سازد، بدون شناختن تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آبهای سطحی امکان پذیر نخواهد بود. روشهای آماری ابزاری مناسب و معتبر را برای درک بهتر تغییرات کیفیت آبهای سطحی، و وضعیت زیست محیطی، فراهم میکنند. در این پژوهش، تغییرات زمانی و مکانی 12 فراسنج کیفیت آب رود حوضه ی آبخیز تالار، شامل: غلظت املاح (tds)، هدایت الکتریکی (ec)، اسیدیته (ph)، کاتیونها (ca, mg, na, k)، آنیونها (hco3, cl, so4)، نسبت جذب سدیم (sar) و سختی کل (th) در شش ایستگاه و برای دوره ی مطالعاتی 1382 تا 1390 در سطح معنی داری 05/0≥ p > 01/0، 01/0≥p>001/0 و001/0≥p مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که زمان اثر معنی داری بر تغییرات فراسنجهای کیفیت آب رود در این حوضه داشته ، و این بر حسب مکان متفاوت بودهاست. تغییرات زمانی فراسنجهای کیفی آّب در ایستگاههای کیاکلا، پل شاهپور و شیرگاه- تالار معنیدار نبود اما در ایستگاههای پل سفید- تالار، خطیرکوه- دوآب و پالند اثر معنیداری مشاهده شد که شامل افزایش مقادیر اکثر فراسنجهای کیفیت آب رود (کاهش کیفیت آب رود) بوده است. همچنین، مطالعه ی تغییرات مکانی فراسنجهای کیفیت آب رود آشکار نمود که مکان نیز بر تغییرات فراسنجهای کیفیت آب رود اثر معنیداری داشتهاست، بطوری که ایستگاه خطیرکوه- دوآب بیشترین، و ایستگاه پل شاهپور کمترین مقادیر اکثر فراسنجهای کیفیت آب رود را داشتهاند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- علیرضا کاوه — دانشجوی کارشناسی ارشد گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
- محمود حبیب نژاد روشن — دانشیار گروه آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
- کاکا شاهدی — استادیار گروه آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
- جمشید قربانی — استادیار گروه مرتعداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.