ارزیابی فنی و اقتصادی روش های آبیاری قطره ای و شیاری در کشت پنبه تحت اعمال کم آبیاری
چکیده
افزایش روزافزون جمعیت، بهرهبرداری بهینه از منابع آب به ویژه در بخش کشاورزی را ضروری ساخته است. بهمنظور ارزیابی فنی و اقتصادی سیستمهای آبیاری شیاری و قطرهای در کشت پنبه، آزمایشی بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار، در سال زراعی 1389 به اجرا درآمد. در این تحقیق عامل اصلی شامل سه مقدار آب (100% ، 80% و 60% نیاز آبی) و عامل فرعی شامل دو روش آبیاری (آبیاری شیاری و آبیاری قطرهای) بودند. نتایج نشان داد که میزان عملکرد، بهرهوری آب مصرفی، وزن غوزه و و تعداد غوزه در بوته در سیستم آبیاری قطرهای به ترتیب به میزان 8، 44، 15 و 33 درصد نسبت به سیستم آبیاری شیاری افزایش داشت و میزان آب مصرفی 40 درصد کاهش یافت. همچنین مقایسه دو تیمار 100 و 80 درصد نیاز آبی نشان داد که تیمار 100 درصد نیاز آبی از افزایش 6/1 درصدی عملکرد، 9 درصدی تعداد غوزه در بوته و 6/3 درصدی وزن غوزه نسبت به تیمار 80 درصد نیاز آبی برخوردار بود و از طرفی افزایش 18 درصد بهرهوری آب و صرفه جویی 1900 مترمکعب آب (19 درصد آب مصرفی) در هکتار از نقاط قوت تیمار 80 درصد نیاز آبی بود. بهرهوری اقتصادی نیز نشان داد که تیمار 80 درصد نیاز آبی اعمال شده در سیستم آبیاری قطرهای از بهترین جایگاه برخوردار است. لذا برای افزایش سود کشاورزان و استفاده بهینه از منابع آب، بهنظر میرسد اعمال 20 درصد کمآبیاری نسبت به تأمین نیاز کامل آبی گیاه می تواند بسیار سودمند باشد.