بررسی تبدیل واکه /e/ به /i/ بر اثر همگونی پسرو با واکه /i/ و تبدیل واکه /e/ به /u/ بر اثر همگونی پسرو با واکه /u/ در افعال مضارع و امر مبتدا به /be/ در لهجه آبادانی در چارچوب نظریه بهینگی
چکیده
لهجۀ خوزستانی یا جنوبی که به لهجۀ آبادانی معروف است، یکی از لهجه های زبان فارسی است که کمتر از دیدگاه علمی و زبانشناختی به آن پرداخته شدهاست. این پژوهش در نظر دارد تا با روش میدانی و در قالب چارچوب بهینگی و با بهرهگیری از محدودیتهایی که ناظر بر این انگاره میباشند، به توضیح و تبیین چگونگی تبدیل واکۀ /e/ به /i/ در نتیجۀ همگونی پسرو با واکه ی پیشین /i/ و تبدیل /e/ به /u/ در اثر همگونی پسرو با واکۀ پسین /u/، در افعال امری و مضارع مبتدا به /be/ در این لهجه بپردازد. این تغییرات واجی در برخی از موقعیتها رخ نمیدهند. محدودیتهای وضعشده در نظریۀ بهینگی برآنند تا دلیل عدم رخداد همیشگی این تغییرات را توجیه نمایند. یافتههای این پژوهش نشان میدهند که اولین همخوان بعد از /be/ در افعال امری و مضارع مبتدا به /be/، یعنی همخوان آغازین هجای دوم، در همگونی یا عدم همگونی واکۀ /e/ با واکۀ پیشین یا پسین بعد از خود نقشی تعیینکننده دارد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- الخاص ویسی — گروه زبان شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران
- فاطمه دریس — گروه زبانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران