مطالعه خصوصیات مورفولوژیکی و روابط فیلوژنتیکی در گونه bipolaris oryzae و تعدادی از گونه های جنس bipolaris به دست آمده از برنج و علف های هرز
چکیده
بیماری لکه قهوهای برنج یکی از مهم ترین بیماریهایی است که خسارت نسبتا قابل ملاحظه ای به برنج وارد می کند. در طی سالهای زراعی 1390-1391، 348 جدایه های bipolarisاز مزارع برنج (بذرها و برگها) و علفهای هرز حاشیه مزارع برنج استانهای مازندران، گیلان، گلستان، خوزستان و فارس جداسازی شد. با مطالعه خصوصیات مورفولوژیکی جدایهها شش گونه از جنس مذکور شامل b. oryzae، b. cynodontis، b. spicifera، b. bicolor، b. sorokiniana و b. neergaardii شناسایی شد. گونه b. oryzae با 303 جدایه به عنوان گونه غالب از برگهای دارای علایم لکه قهوهای و بذرهای برنج و 12 جدایه مشکوک به گونه b. oryzae از سوروف (echinochloa colona)، پاسپالوم (paspalum scrobiculatum)، ذرت، موز و گیاه گرامینه ناشناخته جداسازی شد و بقیه گونههای bipolarisاز برگها و بذرهای بدون علایم بیماری لکه قهوهای برنج جداسازی شدند. تنوع مورفولوژیکی زیادی بین جدایههای b. oryzae از نظر رنگ پرگنه، شکل و ابعاد کنیدیومها دیده شد و در چهار گروه مورفولوژیکی قرار گرفتند. با این حال براساس توالییابی ناحیه rdna-its و ژن gpd جدایههای انتخاب شده به عنوان گونه b. oryzae شناسایی شدند و عامل بیماری لکه قهوهای برنج در ایران نیز گونه مذکور تشخیص داده شد و گیاهان سوروف، پاسپالوم، ذرت، موز و گیاه گرامینه ناشناخته میزبانهای جدیدی برای گونه مذکور معرفی میشوند. همچنین به مطالعه روابط فیلوژنتیکی گونههای bipolaris در مطالعه حاضر براساس توالییابی ناحیه rdna-its و ژن gpdپرداخته شده است.