بررسی اثر جایگزینی نشاسته جو با تفاله چغندر و افزودن دانه برشته کانولا بر هیستومورفومتری شکمبه، نگاری و فراسنجه های تخمیر شکمبه ای بره های تغذیه شده با جیره های پرکنسانتره

صادق اسدالهی، نعیم عرفانی مجد، محسن ساری، مرتضی چاجی، مرتضی مموئی

چکیده

به منظور بررسی اثرات جایگزینی بخشی از نشاسته­ی جو با تفاله­ی چغندر قند، با و یا بدون دانه­ی برشته­ی کانولا بر خصوصیات هیستومورفومتری شکمبه، نگاری و فراسنجه­های تخمیری، 24 رأس بره­ی نر نژاد عربی در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل 2×2 به مدت 84 روز مورد استفاده قرار گرفت. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند: نشاسته­ی جو، نشاسته­ی جو همراه با دانه­ی برشته­ی کانولا، تفاله­ی چغندر قند و تفاله­ی چغندر قند با دانه­ی برشته­ی کانولا. جیره­های مورد استفاده حاوی 90 درصد کنسانتره و 10 درصد علوفه بودند. جایگزینی بخشی از نشاسته­ی جو با تفاله­ی چغندر قند موجب افزایش معنی­دار ارتفاع و ضخامت پرزها، ضخامت بافت پوششی، طبقه­ی عضلانی و کل دیواره­ی شکمبه شد. افزودن دانه­ی برشته­ی کانولا به جیره ها افزایش معنی­دار فراسنجه­های ارتفاع پرز و ضخامت بافت پوششی را موجب گردید. هم­چنین اثر متقابل جیره­ها در ارتباط با ارتفاع پرز و ضخامت بافت پوششی معنی­دار بود. جایگزینی بخشی از نشاسته­ی جو با تفاله­ی چغندر قند موجب افزایش معنی­دار ارتفاع، ضخامت و تعداد چین­ها، ضخامت بافت پوششی، طبقه­ی عضلانی و ضخامت کل دیواره نگاری شده بود. افزودن دانه­ی برشته­ی کانولا به جیره­های حاوی نشاسته و تفاله­ی چغندر قند افزایش معنی­دار شاخص­های تعداد چین، ضخامت بافت پوششی و دیواره­ی عضلانی نگاری را به دنبال داشت. در جیره­های حاوی نشاسته­ی جو در مقایسه با جیره­های دارای تفاله­ی چغندر قند، کاهش معنی­دار ph مایع شکمبه مشاهده گردید. افزودن دانه­ی برشته­ی کانولا افزایش معنی­دار ph مایع شکمبه را در پی داشت. جایگزینی بخشی از نشاسته­ی جو با تفاله­ی چغندر قند افزایش غلظت استات و کاهش غلظت پروپیونات، بوتیرات و ایزوبوتیرات را موجب گردید. روند مشابهی با افزودن دانه­ی برشته­ی کانولا به جیره­ها برای فراسنجه­های غلظت استات، پروپیونات و بوتیرات مشاهده گردید. به طور کلی نتایج نشان داد، جایگزینی بخشی از نشاسته­ی جو با تفاله­ی چغندر قند و نیز افزودن چربی از منبع دانه­ی برشته­ی کانولا به این جیر ه ها موجب بهبود ساختار بافتی شکمبه- نگاری می­گردد.