بررسی تغییرات برخی هورمون ها و پارامترهای بیوشیمیایی سرم خون گاومیش در دو فصل سرد و گرم در شهرستان اهواز

اکبر ارفعی آخوله، محمدرضا شیرازی، مهدی رشنوادی، آریا رسولی، محمد نوری

چکیده

از میان فاکتورهای محیطی، استرس گرمایی مهم ترین عاملی است که می تواند باعث کاهش تولید گله در مناطق گرم و خشک گردد و برای حیوانات، چالشی در حفظ تعادل انرژی، تغییرات هورمونی و مواد معدنی از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. عدم تعادل الکترولیت­ها و مواد معدنی در طول استرس گرمایی، باعث کاهش کارایی و باروری در حیوانات می گردد. بسیاری از این پاسخ های فیزیولوژیک حیوانات به استرس گرمایی، استراتژی های کمکی در جهت حفظ درجه­ی حرارت بدن هستند. برای انجام این مطالعه، در دو فصل تابستان و زمستان با مراجعه به کشتارگاه، اقدام به اخذ 200 نمونه خون از گاومیش­ها، بلافاصله بعد از کشتار گردید و سپس سرم آن ها جدا و غلظت سرمی گلوکز، اوره، کلسترول، کراتینین، آلبومین، پروتئین تام، تری­گلیسرید، کلسیم، فسفر، ­سدیم، پتاسیم، میزان فعالیت آنزیم­های ck، ast، alt، ldh، alp، هورمون­های t3, t4 و کورتیزول به روش­های رایج آزمایشگاهی مورد سنجش قرار گرفت. در این مطالعه، اختلاف معنی­داری در غلظت سرمی گلوکز، کلسترول، کلسیم، فسفر، ast، alt، alp، پروتئین تام، ck، ldh، سدیم، کورتیزول، t3 و t4 بین فصول سرد و گرم سال وجود داشت (05/0>p). در فصل زمستان میزان گلوکز، کلسترول، کلسیم، فسفر، alt، alp، پروتئین تام، ck، ldh، t3 و t4 سرم، بالا بود (05/0>p) و در عوض، میزان غلظت سدیم، کورتیزول و ast خون در فصل تابستان بالاتر بود (05/0>p) و میزان غلظت سرمی اوره، کراتینین، تری گلیسرید، آلبومین و پتاسیم در بین دو فصل دارای اختلاف معنی­دار نبود. نتایج این مطالعه نشان می دهد که تغییرات فصلی می­تواند اثرات مهم و معنی­داری بر پارامترهای بیوشیمیایی و هورمونی خون بگذارند که برخی از این تغییرات می­توانند برای حیوان مضر بوده و سبب کاهش رشد، کاهش باروری گردد.