ارزیابی و تعیین رطوبت خاک با روش های وزنی و انعکاس سنجی زمانی (tdr)
چکیده
انعکاس سنجی زمانی روش نسبتاً جدیدی است که در آن بر اساس سرعت حرکت امواج الکترومغناطیسی در خاک، میزان رطوبت حجمی خاک تخمین زده می شود. هدف از این تحقیق بررسی دقت روش tdr جهت تعیین رطوبت خاک، تأثیربافتخاکبردقتاندازهگیری بهوسیلۀ این روش و مقایسه روشهای وزنی و tdr در تعیین مقادیر درصد رطوبت حجمی است. آزمایشها در سه نوع خاک با بافتهای رسی، متوسط و شنی و در دو عمق 0-30 و 30-60 سانتیمتر بهوسیلۀ روشهای وزنی و tdr در پنج تکرار انجام شد. دادههای اندازهگیری شده با استفاده از نرم افزار mstat-c در قالب طرح کاملاٌ تصادفی آزمایش فاکتوریل، آنالیز تجزیه واریانس از طریق آزمون anova و آزمون چند دامنهای دانکن آنالیز شدند. برای تعیین دقت آزمایشها از ضریب تغییرات استفاده گردید که مقدار آن برابر 17/16 درصد به دست آمد. نتایج نشان داد که بین مقادیر متوسط درصد رطوبت حجمی حاصل از روش tdr و روش وزنی تفاوت معنیداری در سطح پنج درصد برای هر سه بافت خاک وجود دارد. در خاک های با بافت رسی و شنی مقادیر متوسط درصد رطوبت حجمی با روش tdr کمتر از روش وزنی است. درحالی که در خاک های با بافت متوسط روند معکوسی مشاهده شد. نتایج حاصل از معادله خط برازش یافته و ضریب همبستگی بین مقادیر درصد رطوبت حجمی در خاک های با بافت رسی، متوسط و شنی به روش tdr و روش وزنی نشان دادند که بیشترین و کمترین ضریب همبستگی به ترتیب مربوط به بافتهای شنی95/0 و رسی 74/0 بود.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- ابوبکر رحیمی — مربی گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، سنندج، ایران.
- مطلب بایزیدی — استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، سنندج، ایران.
- اسعد رخزادی — استادیار گروه مهندسی زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، سنندج، ایران.