ارزیابی کیفیت علوفه در کشت مخلوط ذرت با برخی لگوم ها
چکیده
به منظور ارزیابی کیفیت علوفه در کشت مخلوط، آزمایشی در دو سال زراعی 1385 و 1386 به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا شد. تیمارها شامل کشت خالص شبدر برسیم، ماشک گل خوشه ای، لوبیا، گاودانه و دو هیبرید ذرت (سینگل کراس 704 و 301) در تراکم مطلوب و کشت مخلوط هیبرید ذرت 704 و 301 با هر یک از لگوم ها به صورت افزایشی بود. نتایج نشان داد ویژگی های کیفی علوفه مانند عملکرد پروتئین خام، دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی سلولز، کل ماده مغذی قابل هضم و ماده خشک مصرفی تحت تأثیر کشت مخلوط قرار گرفتند. مخلوط هیبرید ذرت 301 و 704 با ماشک گل خوشه ای به ترتیب دارای بالاترین عملکرد پروتئین خام (95/2180 و 19/1937 کیلوگرم در هکتار) بودند و کم ترین میزان عملکرد کل پروتئین نیز به کشت خالص هیبریدهای 704 و 301 ذرت (به ترتیب 97/714 و 308/762 کیلوگرم در هکتار) اختصاص داشت. همچنین کم ترین میزان دیواره سلولی (ndf) و دیواره سلولی بدون همی سلولز (adf) در کشت مخلوط هیبرید ذرت 301 با لوبیا و ماشک گل خوشه ای و تا حدودی با گاودانه نسبت به سایر مخلوط ها مشاهده شد. در نتیجه با کاهش ndf و adf، میزان کل ماده مغذی قابل هضم (tdn) و ماده خشک مصرفی (dmi) علوفه افزایش یافت. براساس نتایج این پژوهش می توان کشت مخلوط هیبرید ذرت 301 با ماشک گل خوشه ای و لوبیا را به عنوان علوفه با کیفیت برتر معرفی کرد.