ارزیابی اثر تغییرات بارش و دما بر روند جریان رودخانه های حوضه آبریز دریاچه ارومیه
چکیده
تحلیل روند، یکی از روشهای مناسب به منظور ارزیابی شرایط هیدروکلیماتولوژیکی در حوضه های آبریز است که به صورت متداول برای بررسی تغییرات یک متغیر در طول زمان مورد استفاده قرار می گیرد. هر چند در شرایط واقعی، بسیاری از پدیده های هیدرولوژیکی نظیر جریان رودخانه ها، متأثر از عوامل اقلیمی و محیطی هستند که این وابستگی ها عمدتاً در تحلیلهای معمول روند مورد توجه قرار نمی گیرد. هدف تحقیق حاضر، بررسی روند تغییر جریان رودخانه های حوضه آبریز ارومیه در 25 ایستگاه هیدرومتری، با و بدون لحاظ نمودن تغییرات دما و بارش بود که به این منظور روشهای مختلفی مورد استفاده قرار گرفت. به طور خلاصه، نتایج تحقیق نشان دهنده وجود روند کاهشی دبی در کلیه ایستگاههای مورد بررسی بود که نه مورد آنها معنی دار بود. همچنین با در نظر گرفتن روندهای موجود در بارش و دمای ایستگاهها، روند کاهشی دبی در هفت ایستگاه معنی دار بود که نشان دهنده کم بودن تأثیر این عوامل بر روند کاهش دبی ایستگاههای مربوطه است. بر این اساس می توان نتیجه گرفت تغییرات دما و بارش تأثیر مستقیمی بر استنباط وجود روندهای معنی دار در دبی ها دارد، به نحوی که در نظر گرفتن تغییرات این مولفه ها، می تواند منجر به نتایج کاملاً متفاوتی در تشخیص وجود و معنی داری روند در دبی شود.