پایان‌نامه

ریشه شناسی واژه های منتخب گویش بوشهری

چکیده

هدف این رساله ثبت علمی تعدادی از واژگان منتخب گویش بوشهری و سپس ریشه شناسی آنها به موازات تحول زبان فارسی از دوره باستان تا عصر حاضر، به منظور جلب توجه زبانشناسان به اهمیت فوق العاده گنجینه واژگانی این گویش بوده است . در این پژوهش ابتدا به روش کتابخانه ای واژه ی مورد نظر از لابه لای منابع محلی از قبیل فرهنگ ها، سرودها، پژوهش های مردم شناختی و غیره استخراج گردید. سپس در مورد واژه های جمع آوری شده به لحاظ موقعیت جغرافیائی فرهنگی گویشوران، تلفظ واقعی و ویژگی های آوانگاشتی واژه ها و مفهوم دقیق آنها، بررسی های میدانی لازم به عمل آمد. در مرحله آخر، کار ریشه شناسی و تجزیه و تحلیل واژه های ثبت شده و معادل یابی آنها، مجددا با بهره گیری از روش کتابخانه ای و به طور عمده به کمک فرهنگ های معتبر اوستائی، فارسی باستان، پهلوی و فارسی نو به انجام رسید. در این پژوهش بیش از پانصد واژه محلی مستقل به دلیل اهمیت زبانشناختی به شیوه عملی به ثبت رسید، که کار ریشه شناسی حدود شصت و پنج درصد انها تا دوره باستان و حدود دوازده درصد نیز فقط تا دوره میانه امکان پذیر گردید. در این میان تعدادی از واژه های مربوط به گویش های همسایه و یا حتی برخی از واژگان فارسی نو نیز، به دلیل ارتباط ریشه شناختی با یک واژه محلی مطرح و مورد بررسی قرار گرفتند که در نتیجه برخی از واژه های فارسی نو نیز برای اولین بار ریشه شناسی شده و یا ریشه شناسی های تازه ای برای آنها پیشنهاد شد.

اساتید راهنما و مشاور

محمودرضا دستغیب بهشتی

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • ریشه شناسی واژه هایی از گویش جیرفتی

    جیرفتی یکی از گویش­های ایرانی نو است که در شهرستان جیرفتِ استان کرمان رواج دارد. ویژگی­های آوایی و ساخت دستوری این گویش نشان می­دهد که به شاخۀ زبان­های ایرانی جنوب غربی تعلق دارد. در این مقاله، منتخبی از واژگان گویش جیرفتی ریشه­شناسی شده­اند. در مورد هر واژه، با ذکر گونۀ فرضی ایر

  • ریشه شناسی واژه هایی از گویش جیرفتی

    مقالهادبیات و زبانهای محلی ایران زمینمعصومه سمیعی زاده

    جیرفتی یکی از گویش­های ایرانی نو است که در شهرستان جیرفتِ استان کرمان رواج دارد. ویژگی­های آوایی و ساخت دستوری این گویش نشان می­دهد که به شاخۀ زبان­های ایرانی جنوب غربی تعلق دارد. در این مقاله، منتخبی از واژگان گویش جیرفتی ریشه­شناسی شده­اند. در مورد هر واژه، با ذکر گونۀ فرضی ایر

  • ریشه شناسی واژه های قرآنی «صَدَقَه» و «صَدُقَه»؛ بازیابی یک واحد مغفول از حوزه معنایی عدالت در قرآن کریم

    مقاله۲۰۲۵مطالعات قرآني و فرهنگ اسلاميمحمدحسین شیرزاد، محمدحسن شیرزاد

    «ص د ق» از کهن ترین ریشه های ثلاثی در زبان های سامی است که مشتقّات آن، 155 بار در قرآن کریم به کار رفته است. از جمله مشتقّاتِ این ریشه، واژه های «صَدَقَه» و «صَدُقَه» است که اولی واژه ای آشنا در فرهنگ اسلامی است که 13 بار در آیات قرآنی به کار رفته و دومی واژه ای تکامد به معنای مه

  • ریشه شناسی واژه قرآنی «عَزَّر» و نقش آن در ارزیابی ترجمه های قرآنی

    مقاله۲۰۱۹مطالعات قرآني و فرهنگ اسلاميمحمود مکوند، سلیمان عقدکی

    واژه قرآنی "عَزَّر" سه‌بار در قرآن به کار رفته است. لغویان عرب و مفسران مسلمان واژه را از ریشه "ع-ز-ر" دانسته‌اند و معانی مختلفی برای آن بر شمرده‌اند. مترجمان قرآن نیز نظر به اقوال لغوی، آراء تفسیری و همچنین بافت آیات، هریک در برابر واژه معادلی نهاده اند. گرچه به نظر می رسد معادل

  • ریشه شناسی واژه قرآنی "محسور"

    مقاله۲۰۱۷مطالعات قرآني و فرهنگ اسلاميمحمود مکوند

    واژه قرآنی "محسور" تنها یکبار در آیه بیست و نهم سوره اسراء به کار رفته است. لغویان عرب و مفسران مسلمان واژه را از ریشه "حسر" دانسته اند و معانی مختلفی برای آن بر شمرده اند. مترجمان قرآن نیز نظر به اقوال لغوی و آراء تفسیری هریک معادلی در برابر واژه نهاده اند. با این همه رهایی از ت

  • «پارسیهای تازی نما»: ریشه شناسی واژه های فارسی عربی نما

    مقالهلسان مبین

    این مقاله، برآن است تا نمونه هایی از واژه های فارسی پرکاربردی را که امروزه آگاهانه یا ناآگاهانه عربی پنداشته می شوند و در گفتار و نوشتار بیشتر به شیوه واژگان تازی و ساختار آن زبان با آنها رفتار می شود بررسی، و اثبات کند که این واژه ها اگرچه به نظر عربی می آیند، ریشه فارسی یا غیرت