مطالعه و بررسی ذخایر آبهای زیرزمینی و ارائه مدل آبشناسی برای منطقه معدنی سنگ آهن سنگان
چکیده
معدن سنگ آهن خراسان جهت تغلیظ سنگ معدن به حداقل 445 متر مکعب آب در ساعت نیازمند است و مقداری آب نیز برای مصارف شرب شهرک مسکونی نیاز دارد. به منظور اکتشاف آبهای زیرزمینی مناسب و ارزیابی امکان تامین آب مورد نیاز صنعتی و شرب این معدن وضعیت آبهای زیرزمینی در وسعت 1600 کیلومتر مربع از بخش جنوب شرق حوضه آبریز دشت خواف مطالعه شده است . دراین تحقیق پس از بررسی وضعیت آب و هواشناسی، زمین شناسی آب ، مطالعه رژیم آبشناسی و شناسائی سازندهای آبدار، بمنظور کشف آبخانه های مساعدتشکیل شده در سازندهای آبدار از کاوش ژئوالکتریک به طریقه مقاومت ویژه با آرایش سلومبرژه استفاده شد. با پردازش منحنی های سونداژ الکتریکی مهمترین نقاط گمانه های اکتشافی انتخاب و مبادرت به حفر تعدادی گمانه در منطقه گردید . دراین حفاریها وضعیت سنگ شناسی و زمین شناسی آب منطقه مورد مطالعه قرار گرفت . همچنین در گمانه ها عملیات چاه نگاری ژئوفیزیکی به طریقه های مقاومت ویژه، پتانسیل خودزا و رادیواکتیو طبیعی انجام شد و با پردازش نمودارهای حاصله ویژگیهای آبخانه ها از قبیل ضخامت و عمق تعیین گردید.گمانه ها مورد آزمایش پمپاژ قرار گرفتند و ضرایب هیدرودینامیکی آبخانه ها از قبیل ضخامت و عمق محاسبه شد . از کلیه گمانه های اکتشافی، چاههای بهره برداری شخصی، چشمه ها و قنوات منطقه نمونه های آب گرفته شد و نمونه ها در آزمایشگاه تجزیه شیمیائی شدند . باتجزیه و تحلیل مجموع داده های حاصله امکان تامین آب مورد نیاز معدن مورد ارزیابی قرار گرفت . سازندهای مختلف زمین شناسی در منطقه آبدار هستند ولی مهمترین آبخانه های زیرزمینی در رسوبات آبرفتی دوران چهارم تشکیل شده است . آبخانه خواف با وسعت 540 کیلومترمربع از بزرگترین آبخانه های اکتشاف شده در رسوبات آبرفتی منطقه است . ارزش عددی پارامترهای هیدرودینامیکی در این آبخانه بالاست و جهت جریان آب زیرزمینی درآن از شمال غرب به جنوب شرق و از شمال شرق به جنوب غرب است . مقدار ضریب انتقال آب از شمال به جنوب کاهش می یابد و ضخامت متوسط آبدار خانه حدود 100 متر است . آب مورد نیاز معدن از نیمه جنوبی آبخانه خواف قابل تامین است . فاصله حوضه مناسب برای احداث کارگاههای بهره برداری آب تا معدن 20-30 کیلومتر و ارتفاع محل احداث کارگاههای از ارتفاع محل مصرف حدود 200 متر کمتراست . بطور کلی کیفیت آبهای منطقه برای مصارف صنعتی و مصارف آشامیدنی مناسب است . به منظور محقق نمودن شرایط کارگاه سازی و تعیین دقیق محل احداث کارگاههای بهره برداری آب ، ادامه مطالعات اکتشاف آب در حد فاصل برداشت xiتا xviii در آبخانه خواف ، در کار گوریاب و در منطقه مرغزار در چهار چوب مرحله تفضیلی پیشنهاد می شود.