روابط سیاسی ایران و ایالات متحده امریکا در دوران قاجاریه
چکیده
تدوین این رساله در 9 فصل صورت پذیرفت ، که این امر تا حدودی ناشی از ویژگیهای بحث روابط ایران و آمریکا بوده است و لذا مباحث عمده و برجسته این مقطع 70 ساله، در فصول متعدد و خاص آورده شده است . در فصل اول، تاریخچه مناسبات خارجی ایران با غرب از قرن 13 م ˆ7ق، مختصرا ذکر شده و مسیر تحولات دیپلوماسی اروپا و ایران و زمینه های نفوذ بیگانگان، بررسی شده است . بدلیل نیاز به شناخت شرائط تاریخی و سیاسی ایالات متحده آمریکا و علل و چگونگی فعال شدن سیاسی خارجی آن کشور در عرصه جهانی، فصل دوم با عنوان "نگاهی به تاریخ ایالات متحده آمریکا" تدوین یافته شده است . از آنجا که حضور میسیونرها و اتباع آمریکائی در ایران، انگیزه شروع روابط سیاسی دو کشور قلمداد می شود. فصل سوم را به این گروه اختصاص داده ایم. فصل چهارم به زمینه ها و مقدمات و مسیر برقراری مناسب سیاسی دو کشور از (1856 تا 1883) می پردازد. در فصل پنجم، سه دهه اول روابط ایران و آمریکا، با نگاهی به تلاشهای اقتصادی و فرهنگی آمریکائیها در ایران، مورد ارزیابی قرار گرفته و در فصل ششم، به تجلی اولین حضور علنی ایالات متحده یعنی کارشناسان اقتصادی آن کشور، تحت عنوان "هیئت شوستر" پرداخته شده است . جهانی اول و قرارداد 1919، که بر احساسات دوستانه آن دو افزوده، شکل گرفته شده و فصل هشتم، جریان اعطاء امتیاز استخراج نقت شمال ایران به آمریکا در خلال سالهای3 - 1300 خˆ 24 - 1921 م را که به نامی انجامید بررسی می کند و فصل نهم، به دومین هیئت کارشناسی آمریکائی در ایران، هیئت میلسپو در سالهای 1301-4 خˆ 25 - 1922 م، اختصاص می یابد، که هر چند تا دومین سال سلطنت پهلوی اول ادامه دارد، لیکن با عنایت به خارج بودن آن بحث از محدوده این تحقیق، مختصرا به نتایج آن اشاره نموده ایم.