توسعه روستایی بر محور کشاورزی (نمونه دشت نیمبلوک قاین)
چکیده
به طور کلی هر گونه برنامه ریزی منطقه ای و آمایش سرزمین با تکیه بر توانهای مناطق و در جهت به فعلیت رساندن آنها پی ریزی شده است بدین سبب نگرش سیستمی و شناخت دقیق از مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، مذهبی و محیطی هر مکان به عنوان پیش شرط اولیه انتخاب و بکارگیری هر الگو و راهبرد ضرورت می یابد. دانش جغرافیا، با دیدگاهی فضایی مسائل جوامع بشری را مورد توجه قرار داده و عملکرد فعالیتهای انسانی را در ارتباط با عناصر محیطی فضا مورد بررسی قرار می دهد و لذا به سبب دارا بودن چنین دیدگاهی می تواند کمک بزرگی به امر تدوین برنامه ریزی ناحیه و آمایش سرزمین نموده و الگوهای فوق الذکر را به همراه محورهای آن را ارزیابی و تجزیه تحلیل نماید. رساله در پی تدوین برنامه ای جهت توسعه روستایی با تکیه بر محوریت بخش کشاورزی (نمونه دشت نیمبلوک قاین) می باشد تا بتوان بر مشکلات موجود که رفع آن هدف هر برنامه ریزی آمایش سرزمین است نظیر بحرانهای محیطی به خاطر عدم استفاده مطلوب از امکانات محیطی، پائین بودن استانداردهای انسانی و اجتماعی (سواد و آموزش ، بهداشت) نائل شویم لذا به روستا به عنوان یک سیستم نگریسته شده است که می توان با تغییر یکی از اجزاء سیستم مانند تغییر در میزان درآمد با بهره برداری بهینه از امکانات موجود روستا، زمینه تغییر در وضعیت اجتماعی فرهنگی را فراهم آورد. رساله حاضر در پنج فصل تدوین گردیده است . در فصل اول، ابتدا مقدمه ای کوتاه در باب اهمیت روستا و لزوم برنامه ریزی برای توسعه آن آمده و سپس کلیات تحقیق (موضوع تحقیق و اهمیت آن، فرضیه و روش تحقیق) بیان گردیده است که از توصیف آغاز و به توجیه، تجزیه و تحلیل ختم می گردد. فصل دوم، به بررسی ویژگیهای طبیعی ناحیه نظیر آب و هوا، آب ، خاک و مراتع پرداخته و مشخص می کند که کمی باران، تبخیر شدید، نوسانات درجه حرارت ، شوری خاک ، محدودیت منابع آب و تخریب مراتع از مهمترین ویژگیهای طبیعی دشت نیمبلوک می باشند. فصل سوم به کنکاش در زمینه مهمترین ویژگیهای انسانی ناحیه اختصاص دارد. جمعیت جوان، تراکم نسبی پائین تر از کل کشور، وضعیت سواد و آموزش و فعالیت اقتصادی و ... از جمله مطالبی هستند که در این فصل سوم مورد توجه قرار گرفته اند. در پایان این فصل امکانات خدماتی رفاهی نظیر امکانات آموزشی، بهداشتی درمانی، حمل و نقل مورد بررسی قرار می گیرد. در فصل چهارم ویژگیهای اقتصادی ناحیه، در قالب سه بخش کشاورزی، صنایع و خدمات مورد تحقیق قرار گرفته اند. در بخش کشاورزی انواع محصولات زراعی و باغی، وضعیت دامپروری، درآمد و اشتغال حاصل از آنها مورد بحث قرار گرفته و سپس به بررسی دو بخش اقتصادی دیگر یعنی صنعت و خدمات و موقعیت آنها از نظر درآمد و اشتغال پرداخته در این میان وضعیت بخش کشاورزی دارای برجستگی می باشد. فصل پنجم در حقیقت به بررسی و تجزیه و تحلیل پتانسیلهای ناحیه برای توسعه بر محور کشاورزی می پردازد. این تجزیه و تحلیل از ویژگیهای طبیعی آغاز و بعد از بررسی قابلیتهای انسان، خدمات زیربنایی و مدیریت در راستای توسعه بخش کشاورزی، به ارائه راهبردهایی جهت بهبود وضعیت کشاورزی ناحیه از طریق بهره برداری بهینه از منابع انسانی و طبیعی ناحیه می پردازد.