طراحی یک برنامهء جامع برای توسعهء مدیران اجرایی با استفاده از یافته های نظری و تجربی
چکیده
در جهان امروز، دستیابی به مدیران کارساز و تحول آفرین، دغدغهء اصلی سازمانهای صنعتی، حکومتی و نظامی است . چنین رویکردی از این واقعیت ناشی می شود که مدیران اثربخش ، مهم ترین وجه امتیاز سازمانها در صحنه های رقابتی به شمار می آیند. این تحقیق به موضوع توسعهء اثربخشی مدیران اجرایی پرداخته است . تلاش برای دستیابی به پاسخ این سوال اساسی که اثربخشی یک مدیر اجرایی به چه خصوصیاتی بستگی دارد و چگونه می توان این خصوصیت را از طریق روشهای اکتسابی توسعه داد، شالودهء اصلی تحقیق را تشکیل می دهد. در راستای پاسخگوی به این سوال مطالعهء نظری مباحثی در خصوص نقشها و الگوهای رفتاری مدیران اجرایی(مقالهء سوم) و بررسی مفاهیم "اثربخشی" و "توسعه" مدیریتی و ویژگیهای یک مدیر اجرایی، به یک الگوی مفهومی در خصوص توسعهء مدیران می انجامد(مقاله چهارم). این الگو چهار محور دانش و معلومات حرفه ای، مهارتهای رفتاری و ادراکی، ویژگیهای شخصیتی و نگرش و بینش (جمعا با 122 مولفه) را به عنوان ابعاد فردی و دو محور اعتبار حرفه ای و اعتبار عمومی(جمعا با 15 مولفه) را به عنوان ابعاد اجتماعی توسعهء مدیران پیشنهاد می نماید. با مطالعهء روشهای آموزش بزرگسالان(andragogy) و آنچه عملا در شرکتها، دانشگاهها و مراکز تربیت مدیر جهان اجرا می شود، این الگو به یک الگوی اجرایی تکامل می یابد(مقاله ششم). الگوی اجرایی برای توسعهء مولفه های الگوی مفهومی، 17 روش اجرایی از کلاس درس و سمینار آموزشی تا آموزشهای صحرایی، آموزش حین عمل(action leaming)، شبیه سازی و... را ارائه می نماید. این یافته های نظری برای تبدیل یک برنامهء قابل اجراء می بایستی با ابعاد محیطی و ساختاری سازمانها انطباق یابد. برای این کار، مفاهیم نظری پیرامون رابطهء مدیریت ، سازمان و جامعه(مقالهء اول) و تاثیر عوامل محیطی بر روی الگوهای رفتاری مدیران(مقالهء دوم) مورد مطالعه قرار گرفتهء و سپس یک مرحله تحقیق میدانی برای تشخیص و تعیین خصوصیات و ویژگیهای موثر در اثربخشی مدیران، متناسب با شرایط کشور بعمل آمده است (مقالهء پنجم). این تحقیق علاوه بر آزمون فرضیه های نظری، آنها را بر حسب میزان تاثیر، رده بندی نموده و مبنایی را برای طراحی یک برنامهء توسعهء اثربخشی مدیران اجرایی فراهم ساخته است . همهء این مقدمات (مقالات 1 تا 6) در قالب مقالهء اصلی تحقیق به جمع بندی می رسند. مقالهء اصلی بر مبنای الگوی(مادر) و شرایط محیطی(محیط عمومی و صنعتی) و ساختاری سازمان مورد نظر(صاایران) یک برنامهء مشخص و عملی توسعهء مدیران اجرایی را پیشنهاد می نماید. این برنامه به گونه ای است که علاوه بر غنای محتوایی(به دلیل تکیه بر مطالعات نظری و تحقیق میدانی) با ملحوظ کردن اصول و روش های عملی، جنبهء کاربردی نیز یافته است .