اندازه گیری کارآیی فنی در صنعت سیمان و بررسی عوامل موثر بر آن
چکیده
یکی از مشکلات کشور جهان سوم و به تبع آن ایران پایین بودن سطح تولید در این کشورهاست ، از دلایل متعدد آن می توان به عدم استفاده بهینه از عوامل تولید به ویژه نیروی کار و سرمایه اشاره نمود. صنعت سیمان بعلت موارد مصرف آن در سایر بخشهای اقتصادی از اهمیت ویژه ای برخوردار است . زیرا موتور اقتصاد ایران را پس از صنایع استخراجی مثل نفت صنایع استحداثی می چرخاند که خود این به شدت متاثر از صنعت سیمان می باشد. در این بررسی ضمن مطالعه صنعت سیمان کارایی فنی کارخانه های سیمان نیز محاسبه شده است و اثر ساختار مالکیتی کارخانه های سیمان در کارایی فنی آنها مورد توجه قرار گرفته است . در این راستا ضمن تقسیم مالکیت (سهامداران) این کارخانجات به سه گروه، اثر هر کدام از این گروههای سهامدار بر کارایی فنی مورد بررسی قرار گرفته است . همچنین تفاوت هر یک از گروههای فوق الذکر در اثرگذاری بر کارایی فنی بررسی شده است و نهایتا آنچه از این بررسی مستفاد می شود اینستکه از نظر تاثیر کارایی فنی اختلافی بین سهامداران خصوصی نوع دوم و دولتی وجود ندارد، به عبارت دیگر هر چند این دو گروه از نظر ماهیت قانونی متفاوتند ولی از نظر تاثیر بر کارایی فنی کارخانه ها بین این دو گروه تفاوتی مشهود نیست . نتیجه دیگر اینکه سهامداران خصوصی نوع اول در همه کارخانه ها سهامدار جزء بوده و قادر به تحت تاثیر قرار دادن کارایی فنی کارخانه ها نمی باشد. در این تحقیق در جهت فراهم نمودن یک مرجع هر چند کلی در رابطه با روشهای مختلف اندازه گیری کارایی فنی با استفاده از تابع تولید، ضمن توضیح هر کدام از روشهای مربوطه، کارایی فنی کارخانه ها به دو روش مختلف محاسبه شده است . نتایج حاکی از آنست که اگر چه مقدار کارایی فنی کارخانه ها با روش انتخابی ارتباط دارد ولی در کل رتبه بنگاه از نظر کارایی فنی مستقل از روش محاسبه آن است .