مقایسه میزان چربیهای خون، درصد چربی زیر پوستی و تعیین رابطه بین آنها در دانش آموزان پسر ورزشکار و غیرورزشکار سنین 15-18 سال
چکیده
مسیر اغلب عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی نظیر چاقی و میزان نامناسب لیپیدها و لیپوپروتئین های پلاسما از سنین پایین شروع شده و در بزرگسالی بصورت بیماری بروز می کند. به منظور بررسی اثرات فعالیت بدنی در رشته های فوتبال و کشتی در سنین 15-18 سال بر این عوامل 46 دانش آموز مقطع متوسطه (15 فوتبالیست ، 15 کشتی گیر عضو کانون ورزشی و 16 غیرورزشکار) انتخاب شدند. روش انجام پژوهش از نوع علی یا پس از وقوع بوده و بین آزمودنیها از لحاظ سن و وزن تفاوت معنی داری وجود نداشت . پس از انجام اندازه گیری چربی زیرپوستی در سه نقطه پشت بازو، تحت کتف و ساق پا و استفاده از فرمول اسلاتر-اصلاح شده توسط لومان-درصد چربی بدن آزمودنیها محاسبه شد. بعد از خون گیری از شرکت کنندگان در حالت 12-14 ساعت ناشتا و با گذشت 48 ساعت از آخرین جلسه تمرینی، میزان لیپیدها و لیپوپروتئین های سرم آزمودنیها با استفاده از دستگاه اتو آنالایزر تعیین شد. تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزار آماری spss، آزمون t و آنالیز واریانس نشان داد که: میزان کلسترول تام (p0/005)، ldl-c (p0/00)، نسبت tc/hdl-c (p0/000) و درصد چربی بدن (p0/007) در دانش آموزان ورزشکار از دانش آموزان غیرورزشکار کمتر است . در مورد hdl-c آزمون lsd نشان داد که فقط در گروه فوتبالیست میزان آن از گروه غیرورزشکار بیشتر است (p0/01). همچنین بین میزان vldl-c, tg گروهها تفاوت معنی داری مشاهده نشد (p>0/05). بین درصد چربی بدن با tc (r0/58, p0/000) با tg(r0/49, p0/001) با ldl-c (r0/47, p0/002) همبستگی وجود داشت . بررسی نتایج پژوهش تفاوت معنی داری بین میزان متغیرهای اندازه گیری شده در دو گروه فوتبالیست و کشتی گیر نشان نمی دهد (p>0/05). یافته های پژوهش ضمن تایید تاثیر مثبت فعالیت بدنی (در سنین نوجوانی و جوانی) بر ترکیب بدن، لیپیدها و لیپوپروتئین های پلاسما فواید ورزش را در کاهش عوامل خطر قلبی و عروقی نشان داده و نقش پیشگیری کننده آن را در این زمینه نشان می دهد.