حقوق مجرمین سیاسی در نظام حقوقی ایران اسلام
چکیده
موضوع حقوق مجرمین سیاسی از جمله مباحثی است که ریشه تاریخی دارد و از زمانهای قدیم دولتها با دسته ای از مجرمین به نام مجرمین سیاسی مواجه بوده اند که در صدد ساقط کردن حکومتها بر می آمدند اما با عکس العمل شدید حکومتها و تحمل مجازات سنگین از صحنه مبارزه حذف می شدند. بررسی تاریخی جرم سیاسی نشانگر آن است که مجرمین سیاسی در تمام ازمنه و امکنه وجود داشته اند و قائل نشدن حقوقی برای آنها زوال جرم سیاسی را در پی نخواهد داشت . در زمانهای قدیم از جرم سیاسی با عنوان جرم بزرگ یاد می کردند. در حال حاضر در کشورهایی که از حکومتهای دمکراتیک و مردمی برخوردارند حقوق و امتیازاتی برای مجرمین سیاسی به رسمیت شناخته شده و در قوانین آن کشورها گنجانده شده است در کشورهایی که دارای حکومتهای کمونیستی و اقتدارگر هستند مجرمین سیاسی از هیچ گونه حقوق و ارفاقی برخوردار نیستند. بررسی وضعیت مجرمین سیاسی در تاریخ ایران نشان می دهد که حقوق مجرمین سیاسی همواره مورد تعرض و اجحاف قرار گرفته است . توجه به حقوق مجرمین سیاسی در ایران اولین بار در اصل 79 متمم قانون اساسی مشروطیت متحلی شد. حقوق مجرمین سیاسی از زمان وقوع انقلاب مشروطه تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران مورد اجحاف و ظلم زیادی واقع شد و تعداد خیلی کمی از قوانین به موضوع حقوق مجرمین سیاسی اختصاص یافت . با وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 اصل 168 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به موضوع حقوق مجرمین سیاسی اختصاص یافت اما وجود عواملی مثل اقدامات ترویستی مخالفان و وضعیت جنگی کشور زمینه اجرای عملی اصلی فوق را از بین برد. در حقوق جزای اسلام، حقوق مجرمین سیاسی جایگاه خاص خود را دارد حوادث و درگیریهای زمان حکومت علی (ع) حقوق مجرمین سیاسی را در سه مرحله نشان می دهد. قبل از جنگ ، در حین جنگ ، بعد از جنگ . از دیدگاه اسلام مجرمین سیاسی شامل کسانی هم که اصلا قیام مسلحانه نکرده اند می شود. مجازات مجرمین سیاسی که بصورت مسلحانه بر علیه حاکم اسلامی قیام می کنند. جنگ و جهاد با آنهاست اما مجازات مجرمین سیاسی که اقدام به جمع آوری عده (نیرو) و عده (سلاح) برای جنگ با امام بکنند و نیز مجازات مجرمین که مرتکب جرائم رای و نظر شوند و قصد به فتنه و آشوب کشاندن جامعه را داشته باشند انواع مجازاتهای تعزیری قابل اعمال است .