بررسی شعر غنایی فارسی در محدوده قرن ششم تا هشتم هجری قمری (جلد 1 و 2)
چکیده
عنوان پایان نامه "بررسی شغر غنایی فارسی در محدود زمانی قرن ششم تا هشتم" می باشد. هدف از انجام این پژوهش ، تتبع در ساختار و محتوایی شعر این سه قرن و تدوین مجموعه ای است که در نهایت ایجاز، کاملترین اطلاعات را درباره شعر غنایی در اختیار خواننده گذاشته و یک نمای کلی از شعر این سه قرن به او ارائه دهد. فصل اول به مقدمه و فصل دوم به مرور بر تحقیقات انجام شده در زمینه موضوع پایان نامه اختصاص دارد. در فصل سوم به بیان روش و مراحل کار پرداخته ایم و متذکر شده ایم که این پایان نامه مبنای پژوهشی و کتابخانه ای داشته و پس از مطالعه کتب مختلف و گردآوری اطلاعات و یادداشت برداری از آنها، تبویب و فصل بندی شده و هر یادداشت در فصل مربوط به خود جای گرفته و پس از چندین بار پیش نویس ، به صورت فعلی درآمده است . در فصل چهارم پس از بیان مدخلی که در آن به طرح مباحث کلی پیرامون واژه غنا پرداخته ایم، به جمع آوری نظریات صاحبنظران ایرانی و غیرایرانی درباره شعر غنایی مبادرت نموده و در انتها نتیجه ای از کل مباحث که حاوی نظریات نهایی نگارنده نیز می باشد، ذکر کرده ایم فصل پنجم به ارائه تعاریفی از سایر انواع ادبی (حماسی، تعلیمی، نمایشی) و تمایزات و چگونگی تقدم و تاخر آنها بر شعر غنایی، اختصاص دارد. در فصل ششم مروری بر سیر ادبی غنایی جهان داشته ایم. در این فصل ابتدا به چگونگی پیدایش و کهن ترین نمونه های شعر غنایی در ملل مختلف اشاره شده و سپس ذکری از برجسته ترین شاعران غنایی گو و آثار برگزیده آنها به میان آمده است و در انتهای فصل نیز به بیان شباهتها و تفاوتهای ادب غنایی جهان با ایران پرداخته ایم. در فصل هفتم ابتدا، نخستین نشانه های پیدایش شعر غنایی در ایران را مورد بررسی قرار داده و سپس مروری بر چهره های پیشگام شعر غنایی در ایران و خصیصه های شعری آنها داشته ایم. از آنجا که شعر غنایی با مسایل تاریخی و اجتماعی ارتباط مستقیم دارد، در فصول هشتم، نهم و دهم به بررسی اوضاع سیاسی-تاریخی-اجتماعی ایران در قرون ششم، هفتم و هشتم پرداخته و سپس به تاثیری که فراز و نشیبهای این اوضاع بر شعر این سه قرن، داشته، اشاره نموده ایم. در فصل یازدهم که در واقع اصلی ترین و مفصل ترین بخش رساله است ، مروری بر زندگی، آثار، اندیشه و سبک سخنوری شاعران غنایی گوی این سه قرن داشته و براساس تعریفی که در فصل چهارم از شعر غنایی ارائه کرده ایم به بررسی و تحلیل اشعار غنایی آنها پرداخته ایم. فصل دوازدهم به بیان "قالبهای"رایج در شعر غنایی و موارد کاربرد هر کدام از این قالبها، اختصاص دارد. در فصل سیزدهم به بیان "انواع شعر غنایی" و تاریخچه و قالبهای مخصوص هر کدام از آنها، اشاره داشته ایم. فصل چهاردهم به "مضامین شعر غنایی" اختصاص دارد و منظوز از "مضامین" موضوعاتی مانند غم، هجران، فلسفه و ... است که به وفور در شعر غنایی مشاهده می شود، اما در شمار "انواع" قرار نمی گیرد. فصل پانزدهم به بررسی "عناصر شعر غنایی" یعنی اجزا تشکیل دهنده اشعار غنایی مانند زمان، مکان، اشخاص ، طبیعت و ... اختصاص دارد. در فصل شانزدهم به بیان "ویژگیهای صوری شعر غنایی"، یعنی مسایلی از قبیل زبان، سبک ، موسیقی بیرونی و کناری، آرایه های ادبی و عناصر آوایی پرداخته ایم. در فصل هفدهم به "زیباییهای معنوی" یعنی اموری که به طرز پنهان و ظریفی باعث زیبایی شعر می شوند، اشاره شده است . در فصل هجدهم، نتیجه ای از کل مطالب از دو بعد "ساختار" و "محتوا" فراهم کرده و در انتها به ذکر فهرست منابع و ماخذ پرداخته ایم.