بهینه سازی خواص مکانیکی و چقرمگی شکست فولاد dga از طریق عملیات حرارتی
چکیده
استفاده گسترده از فولادهای فوق مستحکم کم آلیاژ در صنایع هواپیمائی و هوافضا، بررسی روشهای بهینه سازی خواص مکانیکی آنها را ضروری می سازد. یکی از روشهای معمول، انجام عملیات حرارتی مناسب می باشد که از دیرباز بکار گرفته می شود. تغییر پارامترهای عملیات حرارتی منجر به تشکیل ریزساختارهای مختلف و دست یابی به خواص متنوع در فولاد می گردد. تحقیق حاضر بر روی ورق فولاد d6a ساخت داخل کشور با ترکیب شیمیائی 0/9mo, 1/0cr, 0/5ni, 0.45c و 0/08(ti+v) درصد وزنی انجام گرفته است . که در آن سعی گردیده ضمن بررسی تاثیر پارامترهای عملیات حرارتی، چرخه مناسب جهت بهبود خواص مکانیکی و چقرمگی شکست بهینه بدست آید. نتایج بررسیها مشخص نمود که مناسب ترین خواص مکانیکی و چقرمگی شکست بهینه در ساختارهای مارتنزیتی برگشت داده شده، در شرایط تبرید در روغن 65 درجه سانتیگراد و برگشت در دمای 500 درجه سانتیگراد حاصل می گردد. همچنین مشخص گردید که در نمونه های برگشت داده شده در دمای 300 درجه سانتیگراد، وجود مقادیر قابل توجهی بینیت پائین سوزنی شکل در ساختار مارتنزیتی سبب بهبود توام خواص استحکامی و چقرمگی می شود، بطوریکه مناسب ترین خواص مکانیکی و چقرمگی شکست بهینه در حضور 35 درصد حجمی بینیت پائین سوزنی شکل بدست می آید. نتیجه آخر اینکه، عملیات تصفیه ضمن کاهش مجموع آخال، اصلاح نوع و مورفولوژی آنها (اندازه، شکل، توزیع)، سبب بهبود خواص شکل پذیری و چقرمگی فولاد بویژه در جهت عرضی می گردد.