پایان‌نامه

بررسی ساختار واژگان مرکب همبافتی در زبان فارسی

چکیده

در سالهای اخیر ، فعل مرکب زبان فارسی کانون توجه تعدادی از زبانشناسان ایرانی و غیرایرانی قرار گرفته است . ما در پژوهش حاضر ، واژگان مرکبی همبافتی ( فعلی ) را براساس مقاله فعل مرکب دبیرمقدم (1376) بررسی و مطالعه کرده ایم. دبیرمقدم معتقد است که فرآیند انضمام در زبان فارسی تنها به انضمام مفعول صریح و تعداد نادری از گروههای حرف اضافه ای محدود است و از همین رو تنها ترکیباتی مانند داستان نویسی و روزنامه نویسی را حاصل عملکرد فرآیند های ساختواژی بر برونداد فرآیند انضمام می داند. ما دراین پژوهش با کمک همان شواهد و استدلالاتی که دبیرمقدم در اثبات وجود فرآیند انضمام در زبان فارسی آورده است ، به اضافه برخی شواهد ساختواژی دیگر، نشان داده ایم که ترکیبات همبافتی دیگری نظیر رونویسی ، دیوارنویسی و تندنویسی نیز حاصل عملکرد فرآیندهای مشابه اند. با بررسی و دسته بندی داده های زبان فارسی نشان داده ایم که در صورت قائل شدن به وجود فرآیند انضمام ، اولا باید دایره ای وسیعتر را برای آن در نظر گرفت که انضمام قید، مفعول حرف اضافه و و ابسته های اسمی را نیز در بر می گیرد و ثانیا با کمک فرآیند انضمام می توان ساخت بخشی از واژگان مرکب همبافتی را توجبه کرد. در پایان کارکرد نظریه لیبر ( 1983) را در مورد داده های فارسی بررسی کرده ایم.

اساتید راهنما و مشاور

محمدمهدی واحدی لنگرودی

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • بررسی واژگان مختوم به پسوندهای «-як(а)/-ак(а)» در زبان روسی با مقوله ی اسم جنس مشترک در این زبان و صفت فاعلی مرکب در زبان فارسی

    مقاله۲۰۱۷جستارهای زبانیمریم مرادی

    موضوع تحقیق پیش‌رو بررسی اسامی مختوم به پسوندهای «-як(а)/-ак(а)» در زبان روسی با مقوله اسم جنس مشترک در این زبان و صفت در زبان فارسی و همچنین، تجزیه و تحلیل اشتقاق‌پذیری آن‌ها ازنظر علم واژه‌سازی و دستور زبان فارسی و روسی است. این کلمات معمولاً ازنظر معنایی تنوع گسترده‌ای دارند.

  • تحلیل فعل مرکب در زبان فارسی براساس پیکره آن

    مقاله۲۰۲۴آموزش زبان، ادبیات و زبانشناسیمحمود مهرآوران

    بررسی و پژوهش دربارۀ هریک از مقوله های دستوری به شکل جدا و تخصصی، کار دستور زبان را در توصیف، تحلیل و آموزش زبان علمیتر و آسانتر می کند. در زبان فارسی، فعل از نظر ساختار به پنج نوع، تقسیم می‌شود. فعل مرکب، علاوه بر نقش نحوی در جمله، یکی از مقولات صرفی است که با ویژگیهای خود و تشخ

  • ماهیت و پیامدهای تحول معنایی واژگان عربی در زبان فارسی

    مقاله۲۰۱۵جستارهای زبانیادریس امینی، شهریار نیازی

    واژگان عربی در زبان فارسی دستخوش تحولات اساسی در حوزة معنایی شده­اند؛ چنانکه در ترجمة بسیاری از این واژه­ها به زبان عربی باید از واژگان دیگر عربی کمک بگیریم. بسیاری از این کلمات معنی خویش را کم وبیش از دست داده اند، معانی دیگری یافته اند و یا به کلی فارسی شده­اند؛ تا جایی که می ت

  • بررسی زایایی الگوهای سازندۀ اسم مرکب در زبان فارسی

    مقاله۲۰۲۴جستارهای زبانیسعید اکبری، نازنین امیرارجمندی، مرجان طاهری اسکویی، مهناز کربلایی صادق

    پژوهش حاضر به بررسی زایایی الگوهای سازندۀ اسم مرکب در زبان فارسی با تکیه بر چارچوب نظری زایایی پلاگ (2003) می‌پردازد. بدین منظور نگارندگان از پیکره‌ای برگرفته از پایگاه دادگان زبان فارسی، 1300 اسم مرکب استخراج کردند. روش تحقیق پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی بوده و روش گردآوری داده‌ها پ

  • نقد و بررسی مبحث فعل مرکب درکتابهای زبان فارسی دورۀ متوسطه

    مقاله۲۰۱۰نوآوری های آموزشیمعصومه نجفی پازوکی

    یکی از مباحثی که در کتابهای زبان فارسی مقطع متوسطه بسیار مورد نقد قرار می گیرد مقوله فعل مرکب است که به اذعان دبیران فارسی مشکل سازترین مطلب این کتابهاست. در این پژوهش پس از ارائه آرائ برخی از دستورنویسان و زبانشناسان و معرفی مبانی علمی و زبانشناختی مبحث فعل مرکب ،اشکالات کتاب “ز

  • ماهیت و پیامدهای تحول معنایی واژگان عربی در زبان فارسی

    مقاله۲۰۱۵جستارهای زبانیادریس امینی، شهریار نیازی

    واژگان عربی در زبان فارسی دستخوش تحولات اساسی در حوزه معنایی شدهاند؛ چنانکه در ترجمه بسیاری از این واژهها به زبان عربی باید از واژگان دیگر عربی کمک بگیریم. بسیاری از این کلمات معنی خویش را کم‌وبیش از دست داده‌اند، معانی دیگری یافته‌اند و یا به‌کلی فارسی شدهاند؛ تا جایی که می‌توان