دیدگاه شاعران قرن ششم (سنایی، انوری و نظامی) در باره شعر و شاعری
چکیده
در این پایان نامه کوشش شده است با مطالعه آثار منظوم سه شاعر قرن ششم (سنایی، انوری و نظامی) دیدگاههای آنها در باره شعر و شاعری تبیین و نقد و بررسی شود. در فصل مربوط به سنایی و سخنان او در باره شعر و شاعری مساله نسبت میان شعر و شرع از مهمترین درون مایه ها و دیدگاههای شعری اوست که در زمره نقد محتوایی قراردارد و به نظر می رسد محصول دوره بعد از تحول روحی اوست. این در حالی است که سنایی قبل از گرایش به شعر زهد و مثل به عنوان شاعری مداح خواسته ها و آمال خاص این نوع شاعران را داشته است. هرچند که تعیین زنجیره تاریخی برای مراحل دو گانه زندگی او دشوار است، تصور می شود که پس از تحول روحی به انتقاد از شاعران پرداخته است. در فصلی دیگر دیدگاههای انوری به عنوان مداح حرفه ای و با توجه به مدیحه سرایی او بررسی شده است. وی با آگاهی کامل از حرفه خود به بیان خاستگاه طبیعی شعر مدحی می پردازد. همچنین نقش اجتماعی شاعر به عنوان طبقه اجتماعی از نظر او مورد تردید واقع می شود. در فصل پایانی از دیدگاههای نظامی که بیشتر ناظر به شعر است تا شاعری مطرح می شود. نظامی نسبت به دو شاعر دیگر بیشترین سخنان را در باره شعر دارد و در تمام آثار خود، بویژه در مخزن الاسرار در باره شعر و مسائل آن سخن گفته است. دیدگاههای نظامی و از جمله سخن از ماهیت شعر، خاستگاه آن، نوآوری و تازگی ، سبک ، تصویر در شعر ، سحر حلال و ... به بوطیقای دیروز و امروز نقد شعر نزدیک است. لازم به ذکر است که نظامی در بیان مساله شعر و شرع پیرو سنایی است و در پردازش مخزن الاسرار به حدیقه الحقیقه او نظر دارد.