مدلسازی انتقال آلاینده ها در دریاچه سدر سوبگیر مجتمع مس سرچشمه کرمان
چکیده
مدلهای کیفی آب ابزارهای مفیدی می باشند، که برای شبیه سازی کیفیت آب مورد استفاده قرار می گیرند. این مدلها بسته به شرایط، فاز آلاینده و آلاینده ای که مدل می کنند، با یکدیگر متفاوت می باشند. در این تحقیق یک مدل کیفی فاز آبی، برای تعدادی آلاینده و یک پیکرده آبی تعیین و استفاده شد. پارامترهای دما، نیاز اکسیژن بیوشیمیایی، کل مواد جامد حل شده، کلسیم، منیزیم، کلرید، مس، آهن و سولفات برای قمست رودخانه ای دریاچه سد رسوبگیر مجتمع مس سرچشمه کرمان، برای مجموعه ای از نقاط و در زمانهای مختلف اندازه گیری و بررسی شد. اندازه گیریها نشان داده است که، بیشترین تغییرات غلظت آلاینده ها و پارامترهای مورد بررسی در جهت راستای حرکت طولی می باشد. و تغییرات غلظت در جهات دیگر قابل صرفنظر کردن، می باشد. بر همین اساس مدل انتقال پارامترهای مورد بررسی، یک بعدی در نظر گرفته شد. معادلات حاکم بر مدل انتقال همه آلاینده ها با فرض مستقل بودن آنها از هم بطور جداگانه تعیین شدند. مکانیزم انتقال در این مدلها پهن رفت - پخش است و دارای یک ترم منبع - دررو نیز می باشد. با توجه به مدلهای ارائه شده، رابطه ترم - منبع - دررو، در همه مدلها به یک شکل و بصورت خطی می باشد. این ترم دارای دو بخش است که یکی نشان دهنده مصرف پارامتر همانند واکنش درجه اول، با غلظت آلاینده رابطه مستقیم دارد و دیگری نشان دهنده تولید پارامتر که با هندسه کانال ارتباط پیدا می کند. این بخش برای آلاینده ها، متناسب با شعاع هیدرولیکی، و برای دما متناسب با عمق هیدرولیکی می باشد. مدلهای بدست آمده برای هر پارامتر با مقادیر اندازه گیری شده کالیبره و همچنین با مقادیر اندازه گیری شده دیگری امتحان شدند. مشخص شد که مدلهای بدست آمده با داده های واقعی تطابق خوبی دارند. این نشان دهنده صحت مدل و درستی فرض مستقل بودن مد آلاینده ها از یکدیگر می باشد. بر اساس آنالیز حساسیت انجام شده روی مدل آلاینده ها مشخص شد که مقدار آلاینده ها در قسمت مورد بررسی، بیشتر نسبت به غلظت ورودیهای به دریاچه حساس می باشد، و باید در جهت کاهش این غلظت در ورودیها اقدام شود. بهترین راه، وارد نکردن آلاینده ها به رودخانه شور و وارد کردن آنها با باطله تغلیظ و بالا بردن زمان ماند آب در قسمت رسوبگذار جهت ته نشینی آلاینده ها می باشد.