پهنه بندی قابلیت سیل خیزی حوضه آبخیز گاوه رود با استفاده از سنجش از دور و gis
چکیده
سیل یکی از بلایای طبیعی می باشد که همواره خسارتهای مالی و جانی فراوانی به بشر وارد کرده است از همین رو مبارزه با این بلای طبیعی همواره یکی از دغدغه های بشر بوده است از آنجا که مبارزه با سیل از طریق مدیریت غیرسازه ای حوضه های آبخیز امروزه مورد توجه فراوان قرار گرفته و این مبارزه بدون شناخت عوامل موثر در ایجاد سیل یا تشدید کننده آن میسر نیست بدین سبب شناسایی عوامل موثر بر پتانسیل سیل خیزی حوضه ها و پهنه بندی حوزه ها از نظر قابلیت تولید رواناب امری ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد برای این منظور داده های سنجش از دور (rs) و سیستم های اطلاعات جغرافیایی (gis) ابزاری مفید و توانمند برای شناسایی عوامل موثر بر پتانسیل سیل خیزی حوضه ها و پهنه بندی حوضه ها از نظر پتانسیل سیل خیزی حوضه ها می باشند در این تحقیق برای پهنه بندی حوضه آبخیز گاوه رود از نظر پتانسیل سیل خیزی در جنوب استان کردستان از سیستم اطلاعات جغرافیایی بعنوان پایگاه داده ها و از تصاویر سنجنده tm ماهواره لندست استفاده گردیده است.در این راستا لایه ها و اطلاعات مورد نیاز رقومی شده در gis بعلاوه اطلاعات مربوط به تصاویر ماهواره ای برای بررسی عوامل موثر بر پتانسیل سیل خیزی و پهنه بندی حوزه استفاده گردیده است بدین منظور ابتدا میزان دبی حداکثر زیر حوضه ها و بعد از آن نیز دیگر ویژگی حوضه ها محاسبه گردید.برای آشنایی با عوامل موثر بر پتانسیل سیل خیزی حوضه ها عوامل (شیب) مساحت -cn کاربری اراضی پوشش گیاهی، زمان تمرکز ضریب گراویلیسو بارش سالانه حداکثر بارش 24 ساعته و مجموع بارش سه ماه اسفند - فروردین - اردیبهشت به منظور شناسایی عوامل موثر بر پتانسیل سیل خیزی حوضه ها مورد استفاده قرار گرفت. به منظور شناسایی این عوامل از رگرسیون خطی چندگانه استفده گردید. بعد از شناسایی مهمترین عوامل که زمان تمرکز و مساحت بودند مدل سیل خیزی زیر حوضه ها بر اساس ضرایب بدست آمده تدوین گردید. بعد از تدوین مدل خطی، نقشه پهنه بندی سیل خیزی زیر حوضه ها تدوین گردید. همچنین با توجه به عوامل مشخص شده رگرسیون چندگانه و ضرایب آنها مدل وزنی پتانسیل سیل خیزی زیر حوضه ها تعیین گردید و بعد از تعیین مدل وزنی نقشه پتانسیل سیل خیزی حوضه ها پتانسیل سیل خیزی زیر حوضه ها تعیین گردید و بعد از تعیین مدل وزنی نقشه پتانسیل سیل خیزی حوضه ها بر اساس وزن عوامل تهیه شد. با توجه به نتایج بدست آمده از روش رگرسیون چندگانه و مدل وزنی و نیز دبی مشاهداتی زیر حوضه ها زیر حوضه های غربی رودخانه گاوه رود به علت زمان تمرکز کمتر و شیب زیاد و نفوذپذیری پایین لایه های سطحی زمین و پوشش گیاهی ضعیف تر دارای توان و پتانسیل سیل خیزی بیشتری می باشند. زیر حوضه های شرقی فقط در یکی از زیر حوضه ها که دارای تشکیلات زمین شناسی آتشفشانی از نوع هابرو می باشد دارای پتانسیل سیل خیزی بالایی می باشد.