بررسی نقوش تزئینی هنر دوره ساسانی بویژه جامهای فلزی و پارچه ها
چکیده
هنر دوره ساسانی از سیاست حساب شده اردشیر موسس این سلسله نشات گرفته است و بسیاری از معانی و مفاد این هنر از عمق هنر مشرق زمین مشتق می شود که البته در این زمینه، تاثیرات هنر دوره های پیشین غیر قابل اغماض می باشد. این تنوع سبکها، فعل و انفعالات و نوسانات گوناگونی که در طول چند قرن حکومت ساسانیان در زمینه های هنری پدید آورد اگر چه هنر این دوره عمدتا وابسته به امور پادشاهان بود و بسیاری از آنها مجالس مربوط به پادشان را به تصویر می کشیدند اما استفاده وسیع از نقوش پرندگان حیوانات و گیاهان به شیوه ای نمادین در آنها دیده می شوند. این زبان هنری که تاکنون به میزان قابل توجهی قابل تفسیر بوده است، به طور گسترده ای در طول حکومت ساسانی در انواع زمینه های هنری و در مواد مختلفی مانند سنگ، گچ، ابریشم و مهر قابل اجرا بوده اند. از این دوره آثار مختلفی به ویژه آثار فلزی و نساجی متنوع به دست آمده که نشانگر مهارت و سلیقه خاص هنرمندان این عصر است. مضامین تصویری ظروف بیشتر شامل صحنه های شکار، تاجگذاری انجام تشریفات مذهبی، گلها و پرندگان،مجالس ضیافت، خنیاگران و رامشگران بوده است. به واسطه تجارت و از طریق جاده بازرگانی، میتوان ردپای سنتهای هنری دوره ساسانی را در نقاشی های آسیای میانه، طرح پارچه ها، در سفال های تانگ و در طرح ابریشم های بافته شده مصری و بیزانس مشاهده نمود و این تاثیر تنها به هنر آن روز محدود نشد بلکه مفاهیم هنر آن دوره از جمله سلطنت، سلحشوری، جوانمردی و جنگ آوری، اثری ژرف در هنر اروپای مرکزی داشت. لذا به منظور هر چه بیشتر آشکار شدن این تاثیرات بررسی آثار این دوره و نقوش تزئینی آنها امری ضروری به نظر می رسد.