بررسی اثربخشی آموزش مهارتهای حل مساله در کاهش افسردگی دانش آموزان 15 تا 18 ساله شهرستان زاهدان
چکیده
افسردگی یکی از رایجترین اختلالهای عاطفی محسوب می شود. با توجه به فراوانی شیوع افسردگی در میان نوجوانان و پیامدهای بسیار توان فرسای آن، کوششهای زیادی برای درمان آن صورت گرفته است. در مبحث افسردگی نوجوانان، آموزش مهارتهای حل مساله به عنوان یکی از روشهای شناختی - رفتاری می تواند سبب استفاده از شیوه مقابله مساله مدار، افزایش کارائی کلی فرد و شناسائی منابع موثر مقابله گردد و در نتیجه باعث تعدیل افسردگی شود.این پژوهش، برای بررسی اثربخشی آموزش مهارتهای حل مساله در کاهش افسردگی نوجوانان از دو فرضیه سود جسته است. 1- آموزش مهارتهای حل مساله، میزان افسردگی دانش آموزان را کاهش میدهد؟ و 2- آموزش مهارتهای حل مساله، شیوه های مقابله ای دانش آموزان را موثر و کارآمد میسازد؟برای تعیین اثربخشی این روش در درمان افسردگی، از طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. ابتدا از بین 1400 دانش آموز 300 نفر را به صورت تصادفی انتخاب کرده و سپس مقیاس افسردگی بک روی آنان اجرا گردید و 30 نفر از کسانی که در این مقیاس حداقل نمره 17 را کسب کرده بودند، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند واندازه گیری متغیرهای وابسته (میزان افسردگی و مهارتهای مقابله ای) برای هر دو گروه در یک زمان و تحت یک شرایط صورت گرفت. در واقع گروه آزمایش تحت کاربندی متغیر مستقل (آموزش مهارتهای حل مساله) قرار گرفت و گروه گواه تحت کاربندی خاصی قرار نگرفت.برای تجزیه و تحلیل داده ها، ابتدا نمره تفاوت پیش آزمون و پس آزمون هر یک از آزمونهای دو گروه محاسبه و سپس برای مقایسه میانگینهای نمرات هر یک از متغیرهای وابسته، از آزمون t گروههای مستقل به صورت جداگانه استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد، گروه ازمایش که از آموزش مهارتهای حل مساله سود جسته بودند نسبت به گروه گواه، کاهش در افسردگی (p<0/001) و کارائی در مهارتهای مقابله ای (p<0/001) را نشان دادند. پس می توان نتیجه گرفت که آموزش مهارتهای حل مساله می تواند به عنوان مداخله سودمند در جهت تعدیل افسردگی و استفاده از شیوه های مقابله ای موثر (مساله مدار) باشد.