تاثیر تراکم کاشت ذرت و سویا و سربرداری ذرت بر عملکرد، اجزای عملکرد، رقابت و اکولوژی تولید در کشت مخلوط
چکیده
به منظور مطالعه مزیت عملکرد و درک اثرات متقابل بین گونه ای ذرت و سویا در مخلوط، کشت های خالص این دو گونه و کلیه ترکیبات حاصل از سه تراکم 5/5، 7/5 و 9/5 بوته در مترمربع برای ذرت و 23، 33 و 43 بوته در مترمربع برای سویا در طرح بلوکهای کامل تصادفی با آرایش فاکتوریل در سه تکرار مورد مطالعه قرار گرفت . پس از رسیدن بلال ذرت به مرحله خمیری نرم در نیمی از هر کرت آزمایش سربرداری ذرت از بالای بلال صورت گرفت . بدین ترتیب نتایج نهایی به صورت یک طرح اسپلیت پلات (کرتهای خرد شده) که در آن سربرداری ذرت به عنوان کرت اصلی در نظر گرفته شده بود آنالیز گردید. صرف نظر از تراکم سویا افزایش تراکم ذرت تا 9/5 بوته در مترمربع باعث افزایش عملکرد دانه ذرت در مخلوط شده، عملکرد دانه و بیولوژیک سویا در مخلوطی که تراکم ذرت در آن متوسط (7/5 بوته در مترمربع) و تراکم سویا در آن پایین (23 بوته در مترمربع) بود بیشترین مقدار را داشت . انجام سربرداری در ذرت موجب افزایش تعداد دانه در ردیف بلال و افزایش وزن پانصد دانه ذرت و نیز افزایش وزن پانصد دانه سویا گردید ولی برای سایر اجزای عملکرد ذرت و سویا تاثیر معنی داری نداشت . استفاده از مدلهای نمایی عکس عملکرد نشان داد که عملکرد اقتصادی (دانه) و عملکرد بیولوژیک در ذرت تحت تاثیر رقابت درون گونه ای می باشد در حالی که عملکرد اقتصادی و بیولوژیک سویا تحت تاثیر رقابت بین گونه ای قرار می گیرد، به عبار دیگر در کشت های مخلوط ذرت گونه غالب می باشد. مدلهای نمایی عکس عملکرد در حالتی که ذرت سربرداری نشده بود، نشان دادند که اثر هر بوته ذرت بر عکس عملکرد اقتصادی و بیولوژیک تک بوته سویا به ترتیب معادل اثر 11 و 13 بوته سویا می باشد و در حالتی که ذرت سربرداری گردیده بود، اثر هر بوته ذرت برعکس عملکرد اقتصادی و بیولوژیک تک بوته سویا به ترتیب معادل اثر 9/37 و 9/14 بوته سویا بود که نشان دهنده کاهش قدرت رقابت ذرت پس از سربرداری بوده و شاخص های رقابت نیز آن را تایید کردند. به طور کلی سربرداری ذرت باعث افزایش ler شد، به طوری که بالاترین ler در تیمار سربرداری شده معادل 1/215 و در تیمار بدون سربرداری 1/078 به دست آمد.