ارزیابی طراحی و عملکرد طرح تغذیه مصنوعی دشت امامزاده جعفر گچساران
چکیده
طرح تغذیه مصنوعی دشت امامزاده جعفر در حدود 18 کیلومتری شرق شهر دوگنبدان(گچساران) واقع گردیده و شامل یک بند انحرافی خاکی، کانالهای انتقال و انحراف ، و 5 حوضچه تغذیه بزرگ است . آب ورودی به طرح از سیلابهای فصلی حوضه آبریز ناصرآباد، که یکی از حوضه های فرعی رودخانه زهره می باشد ، تامین می گردد. نتایج عمده ذیل حاصل این بررسی می باشد: 1 - نتایج مطالعات هواشناسی نشان داد که با موارد ارائه شده در گزارش طرح، اختلاف زیادی وجود دارد. 2 - براساس مطالعات هیدرولوژیکی انجام شده معلوم گردید که مشخصات آبنمودهای (hydrographs) سیل محاسبه شده، با آبنمودهای بکار رفته در طراحی اولیه، به علت عدم کاربرد آمار و پارامترهای صحیح، اختلاف زیادی دارند که این امر باعث منظور نمودن حجم نامناسب برای مخزن و حوضچه های طرح گردیده است . 3 - میزان تطابق طراحی و اجرای اجزاء مختلف طرح، شامل: مشخصات ابعادی بند انحرافی، سرریز توریسنگی و حوضچه آرامش آن، کانالهای انتقال و انحراف ، ابعاد حوضچه ها، عرض وشیب خاکریز حوضچه ها بررسی شد. 4 - براساس بررسیهای بعمل آمده، علت هدر رفت آب براثر تراوش از پی سرریز توریسنگی عدم نفوذ کافی هسته آسفالتی آب بنددر پی آن بوده که این امر می تواند پدیده زیرشوئی را نیز در آینده ممکن سازد. 5 - علل تخریب قسمتهایی از تاسیسات طرح در دی ماه 1376، براثر عدم تطابق طراحی و اجرا در مورد اجزای مختلف و همچنین انتخاب نامناسب بعضی از عوامل در مرحله طراحی اولیه بوده است . 6 - شکل حوضچه ها از نظر تاثیر در بازده طرح نیز مورد ارزیابی قرار گرفت . 7 - طرح مورد مطالعه از نظر اثر کمی برآب زیرزمینی منطقه، با توجه به آبنمود چاههای مشاهده ای پایین دست آن در قبل و بعد از آبگیری مخزن و حوضچه ها علیرغم هدررفت سیلاب به طرق مختلف (تراوش از پی سرریز و قرار گرفتن مسیر قنات موجود در مخزن بند)در بهبود وضعیت آب زیرزمینی منطقه تاثیر مثبت داشته است . 8 - از نظر تاثیر اجرای طرح بر کیفیت آب زیرزمینی پایین دست نمونه برداریهای انجام شده در این تحقیق نشان می دهد که به لحاظ کیفیت مطلوب سیلابهای تغذیه شده اثر مثبتی در بهبود وضعیت آب زیرزمینی خصوصا"در قسمتهای مرکزی به طرف جنوب دشت داشته است . 9 - در کل با توجه به نتایج بدست آمده د راین تحقیق طرح تغذیه مصنوعی دشت امامزاده جعفر از جنبه طراحی در حد متوسط تا خوب ، از نظر اجرا ضعیف ، و از نظر عملکرد کمی و کیفی برآب زیرزمینی منطقه مثبت ارزیابی می گردد.