واژه نامه بسامدی رساله نفس : تالیف شیخ الرئیس ابوعلی سینا
چکیده
این بررسی براساس نسخه ای از "رساله نفس " با مقدمه و حواشی و تصحیح آقای دکتر موسی عمید (1331) به انجام رسیده است . در این تحقیق هر جزء به تنهایی درنظر گرفته شده است . واژه هایی که از سه جزء تشکیل گردیده اکثرا به دو جزء بخش گردیده اند، مانند: "ادراک با فعل" که به دو بخش "ادراک " و "بافعل" تقسیم گردیده و بصورت واژه مرکب منظور نگردیده است . جزء "بافعل" بصورت یک واژه مستقل آمده زیرا با تقسیم آن به دو جزء معنی اصلی از دست می رود. علائم کسره اضافه که بصورت "ی"، "ء" و " " در متن آمده درنظر گرفته نشده است . در این پژوهش ابتدا فهرست واژه های "رساله نفس " به ترتیب حروف الفبا نوشته شده و سپس کلیه واژه ها برحسب بسامد بیشتر فهرست گردیده است و نیز صورتهای تصریفی هر واژه بطور مجزا با ذکر بسامد در زیر صورت اصلی قید گردیده است . در مورد افعال مرکب ، هر یک از اجزاء ترکیب کننده با صورتهای مشابه که مستقلا در متن آمده شمارش گردیده و در عین حال برای مشخص بودن واژه هایی که جزئی از افعال مرکب بوده اند فهرست بسامدی افعال مرکب نیز جداگانه تنظیم گردیده است . کلیه افعالی که با فعل "شدن" و "بودن" آمده اند جزء افعال ساده آمده اند. افعالی که در صورت و معنی مرکب هستند اما در میان دو جزء آنها چند کلمه دیگر قرار گرفته تا حدی که به معنی لطمه ای نزند بصورت افعال ساده منظور گردیده اند. غیر از مواردی که ناچار به عنوان فعل مرکب فرض گردیده اند. در این پژوهش معلوم گردید که حرف ربط "و" با 639 وقوع پربسامدترین کلمه بوده و سپس فعل بودن" با 541 وقوع در مقام دوم قرار دارد. واژه هایی همچون اجرام، اصل، اعتبار و بسیاری دیگر با یک وقوع جزء کم بسامدترین کلمات می باشند.